YAĞMURDAN KAÇARKEN

YAĞMURDAN KAÇARKEN

Anayasa değişiklikleri üzerinde tartışmalar sürerken sıradan vatandaş, gariban gariban dinleyip, taraftarı olduğu liderin ağzından çıkanı pek anlamasa da inanmak üzere adeta programlanmış durumda. Birçoğunun, iktidarı veya muhalefeti haklı bulup, liderlerinin ağzı ile kendinden daha sessiz bulduğu insanların, ağzının payını verirken, bir saniye bile düşünmediğinden, adım gibi eminim. Örneğin dolmuştaki teyze, arka koltuktaki işsiz gençlerin konuşmalarına bozulup, “Tayyip olmasa fakir fukara aç kalırdı.” Demeden önce, krizin teğet geçtiği bir ülkede bırakın petrolü, en basitinden ekmeğin, 30 kuruştan 60 kuruşa nasıl yükseldiğini asla düşünmemiştir ve düşünmezde. Çünkü o, liderine inanır… Ve bizim gibi ülkelerde maalesef bu bir gelenektir.

***

Aynı gelenek, Anayasa değişikliği konusunda da sürmektedir. Örneğin, yoldan geçen yüz kişiye sorun bakalım “HSYK” nın ne olduğunu kaçı biliyor ya da, değişiklik yapılması tasarlanan maddelerle ilgili ne fikirleri var? Ülke ortalamasını aldığınız zaman, bırakın yüz kişiden birini, ancak iki yüzde birinin konu hakkında bir fikri olabileceği hususunda bahse bile girebilirim. Neymiş de referanduma gidilecekmiş… Bu tespit asla toplumu küçümsemek manasında alınmamalıdır. Çünkü sıradan vatandaş bu ülkede “yaşam mücadelesi” veriyor. İnsanlar sıkıntıda, işsizlik, yoksulluk almış başını gidiyor, gençler kapı kapı iş aramaktan, işi olan ise her ay, yarım maaş almaktan yorgun düşmüş. Kısacası vatandaşın Anayasa değişikliğinden daha önemli sorunları varken, koca bir değişiklik paketini “ivedilikle” burnuna dayamanın, “İşsizliği, pahalılığı, yoksulluğu gündemden düşürme” gibi önemli bir sebebi olsa gerek.

***

Ortada gerçekten referanduma sunulacak “koca bir paket” var. Şimdilik toplam 23+Geçici 3 madde ve demokrasi adına halkın onayına sunulacak. Hem de Cumhurbaşkanı; “Anayasa yapma fırsatı kaçtı.”, Anayasa Mahkemesi ve Barolar birliği “Değişiklikler kuvvetler ayrımını bozar.”, Yargıtay “Anayasaya aykırı.”, HSYK “Değişiklik böyle olmaz, Sivil toplum örgütleri “Uzlaşma olmadan kabul edilemez”, muhalefet “12 eylül Anayasasından kurtulalım derken, AKP Anayasa taslağı dayatılıyor” derken, yani herkes, açıkça anlaşılan “yüksek yargıyı, hükümet birimi haline getirme” eylemine olumsuz bakarken Sn. Başbakanın “Kusura bakmayın bizim vaktimiz yok, cumaya kadar vakit veriyorum” falan demesinin anladığımızdan daha derin bir manası olsa gerek.

***

Demokrasilerde “Ben yaptım oldu” yoktur. Demokrasiye inanıyorsan “uzlaşmanın” ne olduğunu öğrenmek zorundasın. Uzlaşmadan, “Biz Anayasayı hazırladık hele bir bakın” demekle, ya da “Nasıl olurmuş görün” inatlaşmasıyla, olmaz. hele hele muhataplarını aşağılayıp “Muhalefet bu kadar özgürlükçü, yargı bağımsızlığını koruyan bir paket görünce şok oldu” falan demekle hiç olmaz. O çok güvendiğiniz halk oylamasına gitmek de kurtarıcı değildir. 1982 Anayasası halka soruldu da, ne oldu? % 92 Evetle kabul edilmiş olması neyi değiştirdi? Demek ki, halka sormadan önce, tartışmak ve özellikle de uzlaşmak gerek. Eğer tartışmıyor ve uzlaşamıyorsan, sonuçta başaramayacaksın demektir.

***

Kaldı ki, herkes Anayasanın değişmesini istiyor, çünkü o da dayatılmıştı. Ancak değişiklik, sadece yüksek mahkemelerin üye yapısını, iktidarın veya Cumhurbaşkanı’nın dümen suyuna sokmak olmamalıdır. Yeni bir Anayasa yapılırken muhalefetin taleplerine kulak tıkanmamalıdır. İktidarın kendi taslağını dayatma, hatta zorla kabul ettirme eylemi içinde olması, üstelik muhalefetin açık ve net olarak “dokunulmazlıklar ve HSYK’dan Adalet Bakanı ve müsteşarının çıkartılması ile ilgili” taleplerini duymazdan gelmesi son derece yanlıştır. Neticede bu inatlaşma, acelecilik ve demagojik yaklaşımlarla, yağmurdan kaçarken doluya tutulacağımız, gün gibi ortadadır.