BEN DİYORUM Kİ AVNİ

Geçen akşam televizyonda gerçekleştirilen bir açık oturumda sarı gravatlı bir köşe yazarı kardeşimiz, iktidarın demokratik açılımınına yapılan eleştirilere bozulup, Mesut Yılmaz’ın bildiğimiz cümle kurma hızı ile ortaya bir soru attı. Heyecanlı ve çabuk sinirlenen, karşı görüşlü gazeteci kardeşimize, ”Demokratik açılıma neden daha az şehit vermiş, İzmir gibi şehirlerden daha çok tepki geliyor? Daha çok şehit veren yerlerden daha fazla tepki gelmesi gerekmez mi?”diye sordu.

Sarı gravatlı arkadaşın bu sorusu, neredeyse doğduğu günden beri gazetecilik yapan kardeşimizin bütün mantık hatlarını kopardı. Bir şeyler söylemeye çalıştı, o an tatmin edici bir cevap veremediğini gören sosyolog yazar ablamız konuyu ele aldı. Konu açıldı. Bir süre sonra her ikisi de de gerçekten anlaşılır ve doğru tespitler çıktı. Gelgelelim, sarı gravatlı arkadaş tatmin olamadığını sorusunun esas cevabının, “fazla şehit veren şehirlerin, bölgelerin artık şehit vermek istemedikleri için iktidarın demokratik açılımına olumlu baktıkları” gibi bir abukluğa imza attı. Arkadaş aslında seçim sonuçlarını harita üzerinde yorumlayıp bir taşla iki kuş vurmaya çalışıyordu ama sorusunun cevabını demek ki o da bilmiyormuş. Çünkü biz yani Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için, “hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır ve o satıh bütün vatandır.” Dolayısıyla ben diyorum ki Avni: Şehitlerin, nereli oldukları değil, bu toprak uğruna, bu kutsal fedakarlık mertebesine yükselmeleri önemlidir. Onlar artık, İzmir’li, Muğla’lı, Antalyalı değil, Türk Ulusunun elleri kınalı şehididir.

Gelgelelim, Avanak Avni’nin bile sormayacağı bu sorunun elbette bir cevabı var. Hem de çok basittir. Cevabı almak için, öyle derinlemesine toplumsal analizlere de gerek yoktur. Bu ülkede herkes yüksek öğretim, ihtisas, doktora yapabilir mi? Evet. Ama masrafı yüksek bir eğitimdir bu. Dolayısıyla yüksek eğitimi, gelir düzeyi ortalamanın üzerinde olan aileler yaptırabilir. Peki bu aileler nerede oturur? Gelişmiş, sanayileşmiş, rantı yüksek, zengin semtlerde. Demek ki bu bölgelerdeki insanlar daha çok eğitim almış, daha çok aydınlanmış ki, her türden açılım ve benzeri katakullilere tepki verecek kadar olayı kavrayabiliyorlar. Sorunun cevabı bu kadar kısa ve basittir.

Para ve eğitim...Malesef acı fakat gerçek olan budur. Bu memlekette çok parası olan en iyi eğitimi alır. Bu ülkenin doğusunda da böyledir batısında da. Düşünün; ÖSSyi kazanamasa bile sadece baraj puanı alınca veya düşük puanlarla özel üniversitelerde kimler okuyabilir? Başbakanlık bursları da dahil olmak üzere hemen hemen bütün özel burslardan kimlerin haberi olur? Kimler yurtdışında yüksek lisans, doktora yapar, kimler yurtdışında uluslararası kurumlarda iş bulup çalışabilir ve tabii en önemlisi, kimler kısa dönem askerlik yapar? Bırakın çatışma sahasını, eğitim alanını bile görmeden kimlerin askerlikleri biter? Öyleyse kim ölecek sarı gravatlı Avni? Tabii ki gariban vatandaş, ilkokulu, ortaöğretimi zor zar bitirebilen, özel ders, kurs, burs alamayan, kıyıda, köşede, gecekondularda yaşayan gariban vatandaş. Peki kim görecek, kim itiraz edecek, ileride sıranın kendine de geleceğini fark edebilecek kadar iyi eğitimli, aydın, ortalamanın üzerinde geliri olan varlıklı aileler ve çocukları. Bunda şaşırılacak ne var? Bu kurulu düzenin bir handikabı değil midir? Ve bu yasal haktan imkanı olanların yararlanması kadar doğal ne olabilir. Devletin yarattığı bu farklılığı yine yapacağı düzenlemelerle ortadan kaldırması gerekmez mi?

Tabii bu arada bir ayağı yurtdışında olan dünya vatandaşlarının bazıları istisnai bir durum yaratabilir. Onlar, manzaraya dışardan bakıp Türkiye’nin özel durumlarını, yaşadıkları elit ortamdan göremeyenler ya da kendi sapkın ideolojileri veya çıkarları uğruna, her türden dalavereye göz yuman işbirlikçilerdir. Bunların okumuş olmaları, doktora yapmaları sadece, açgözlülüklerini örtmelerini, saf ve kanaatkar görünmelerini sağlar.

Bu günkü ülke koşullarında her türlü sıkıntıya rağmen, evrensel bilimle donanmış, memleket sevgisi olan insanlar, ülkenin başına sarılmak istenen belaları tabii ki daha net görebilirler. Dağdaki eşkıyanın silahını bırakmasının mümkün olmadığını, yarın Irak’ta barınamazsa, Ermenistan’ın çoktan kucağını açtığını, Rusya’daki kamplarının hala açık olduğunu, bütün Avrupa’da yatırımları, dernekleri, gelir kaynakları ve yüzümüze gülen işbirlikçileri olduğunu bilir. Türkiye Cumhuriyetinde tarihin her diliminde onlarca etnik kökenden insanın birlikte yaşadığını, aralarındaki, farklılıkların etnik veya dini kökenlerinden değil, devletin feodalizme verdiği primden, eğitimsizlikten ve yoksulluktan olduğunu bilir. Eğitimli insanlar, ya kendi toplumlarının ihtiyaçlarını tespit edip demokratik yollardan talep eder ya da cahil, işsiz, parasız, geleceği olmayan insanları dağa çıkarıp kullanır. Ve malesef devleti yönetenlerin yanlış tespit ve tutumları yüzünden ülkemizde her iki örneği de görmemiz mümkündür.

Ben sana diyorum ki Avni; madem sarı gravat takıyorsun, bırak paketi maketi de gel bunları düzeltmek için yardımcı ol. Belki vatandaşın sesini ağabeylerine duyurabilirsin.

AMAN DİKKAT! 3 MAYMUNA DÖNMEYELİM…

Son zamanlarda sanırım “evrimin yani değişimin sadece daha iyi ve güzele doğru” olacağını zanneden şaşkın yaradılışçılar gibi düşünen bir grubun, “5 maymun” adı ile internette dolaştırdıkları bir slâyt gösterisi var. Toplumsal / kuramsal, negatif öğrenmenin nicel bir gözlemle desteklenen deneysel izahı. 5 maymunun davranışından yola çıkıp, toplumumuzu hedef alan, ilk bakışta olumlu gözüken fakat üzerinde düşünüldüğü ve yorumlandığı zaman, insafsız bir eleştiriyi taşıyan tam bir hayal kırıklığı.

Bu çalışmada 5 maymun bir kafese konuyor kafesin ortasına bir merdiven ve merdivenin üzerine de bir hevenk muz asılıyor. Maymunlar muzu görünce merdivene çıkıp muza ulaşmaya çalışıyor fakat ne mümkün. Hazırlanan bir düzenek ile merdivenin daha ilk basamaklarında buz gibi soğuk bir su ile ıslatılıyorlar ve ardı ardına gelen birçok denemeden sonra muza ulaşamayacaklarını anlayıp merdivene çıkmaktan vazgeçiyorlar. Bunun üzerine maymunları ıslatan düzenek kaldırılıyor fakat merdivene yine de çıkan yok. Bu kez dışarıdan bir maymunla içerden bir maymun değiştiriliyor. Tabii yeni gelen ve hiçbir şeyden haberi olmayan maymun, muzu görünce merdivene çıkmak istiyor ama diğer dört maymun engelliyor. Israr edince dövüyorlar. Tabii o da tövbe ediyor. Bu kez suyla ıslanan eski maymunlardan biri daha, dışarıdan başka bir maymunla değişiyor. İçerideki 4 maymunun tavrı gene aynı hatta ilk değiştirilen maymun yeni geleni engellemek isterken daha iştahlı vuruyor. Netice itibari ile deneye başlayan 5 maymunun yeri, soğuk suya hiç maruz bırakılmamış dışarıdan 5 maymun ile değiştiriliyor fakat onlar da toplumsal öğrenmenin etkisi ile hiçbir fikirleri olmadığı halde, o merdivene çıkmıyor ve o muza ulaşamıyor. Neden? Açıklama şöyle; “Çünkü burada işler böyle gelmiş böyle gitmiştir... Artık Türkiye’de olduğu gibi kötü yönetilmeyi ve maymun davranışını kanıksarsanız sonuçta hayatınızdan memnun olmaya başlar, kurulu düzenin savunucusu olup karşı çıkana da en çok ve en iştahlı engel siz olursunuz... Değişmeniz umudu ile...” diyerek bitiriyor. Anlaşılacağı gibi, toplumumuzda da değişime karşı geleneksel, bilinçsiz bir direncinin olduğu ve artık değişilmesi gerektiği fikri vurgulanmış.

Bu, bir noktaya kadar doğru bir tespittir. Ancak değişimin ne olduğu ve yönü tartışılmalıdır. Çünkü değişim olarak sunulan bazı çağdışı önerilere karşı gelenekselleşen toplumsal bir direncin varlığı, sağlıklı gelişmiş toplumlarda doğaldır. Merdivenin üzerine asılan, yani topluma sunulan, tatlı bir muz mu, yoksa topluma yutturulmak istenen acı bir reçete midir? Sağlıklı toplumlar bunu sorgular, tartışır. Toplumsal direncin yönü, bu tespit yapıldıktan sonra ortaya çıkar. Bizim ülkemizde toplumumuzun tüm bireylerini kucaklayan demokrasinin gereği, pozitif açılımlara, en tutucu çevrelerden bile, sert bir tepki oluşmamıştır. Şimdiye kadar devleti yönetenler tarafından sallantıda bırakılan, cem evlerinin resmi ibadethane sayılması ve zorunlu din dersleri konusunda, Alevi vatandaşların talepleri de dâhil olmak üzere, toplumun herhangi bir kesiminin ulaşamadığı, uluslararası belgelerle yasaklanmamış, hangi talebe, toplumun diğer bireyleri karşı çıkmıştır? Öyleyse haksızlık yapmamak gerekir. Bizim insanımız sırası ve yeri geldikçe demokratik haklarına kavuşacağına inanmış alçakgönüllü, yardımsever, insanları kategorize etmeden onlara sevgi ve saygı besleyen, gönül kapısını düşmanına bile sonuna kadar açabilmiş saygıdeğer bir topluluk oluşturur. Hoşgörülüdür, hatta kendi evlatlarını yiyen terör belası ile savaşırken bile, utanmadan bölücü bir televizyon kanalına çıkıp; “Ben yaşlıyım, dağa çıkamıyorum. Çocuğum da yok dağa gönderemiyorum ama Türkiye Cumhuriyeti’ne zarar vermek için elektrik, su parası ödemiyorum kaçak kullanıyorum.” diyen ya da, cebine “Türkiye Cumhuriyeti” pasaportunu alıp yurtdışına çıkınca, “Etnik kimliğim yüzünden baskı görüyorum.” diye iltica talep eden binlerce hainin varlığını bildiği halde. Bizim insanımız sabırlıdır. Bölmek parçalamak için yola çıkanları, utanç verici çıkar ilişkilerini, demokrasi adına atılan geri adımları, “Bir koyup üç alacağız.” diyerek ülkeyi ateşe atanları, memleketi babasının malı zanneden sadrazam kalıntılarını çok görmüştür.

Öyleyse bu günkü durumun, değişimle falan ilgisi yoktur. Esasen bu tür propagandalarla toplum yönlendirilmekte, örneğin “Kürtlerin özgürleşme harekâtı” da denen “demokratik açılım” ile ilgili uzun vadedeki olumsuzluklar gözden kaçırılmakta, yok “Kurulu düzenin savunucusu olmayalım, yok değişelim.” sloganları ile vatandaşın 3 maymuna dönüşmesi hedeflenmektedir. Duymadım, görmedim, söyleyemem. Aman dikkat! 5 maymundan ders alalım derken 3 maymuna dönmeyelim…

BENZERLİKLER VE FARKLAR

Yıl 2002 tarihi tam olarak söylemem mümkün ama olayları daima hikaye ettiğim için gereği de yok. O zamanlar iktidarda DSP, MHP ve ANAP’ dan mütevellit üçlü bir koalisyon hükümeti var. Türbanlı bir bayan, bir kurum yöneticisi ile ilgili şikayetini MHP il başkanlığına taşıyor. Orada; türbanlı bayanın “DSP’li olduğu söylenen” yönetici ile ilgili şikayetinin mesnetsiz olduğu tespit edilince ilgilenilmiyor. Ardından yakını olan DSP’li bir şahıs aracılığı ile o zamanki Antalya DSP il başkanlığına gidiyor. Bingo...Örtülü bir vatandaşın şikayetini, o zaman moda olan “türban açılımı” kapsamında hazine gibi gören il başkanlığı, türbanlı kardeşlerimizin gözünde prim yapma adına ve sorgulamadan, ta bakanların işin içine girdiği ve kurum yöneticisinin alınmasına kadar devam eden bir dizi olaya imza atıyor.

“Parti halkın ve vatandaşın emrindedir” anlayışı ile olaya bakarsanız, pek şaşırmazsınız. Hatta taktir eden de olur, üç beş sorumsuz parti yöneticisinin adaletsiz müdahalesi biçiminde yorumlayan da. Oysa olaya başka bir pencerelerden bakmak da mümkündür. İktidarlar tarafından “işteki becerisi yerine iktidara yakınlığı baz alınarak” atanan yöneticiler yasaları, partili kavramının önüne geçirince buna alışkın olamayan il yönetimleri tarafından itici bulunur ve “ön yargılı” davranılır. Oysa vatandaşın gözünde devletin büyüklüğü yasaların tüm vatandaşlara aynı koşullarda ve aynı biçimde uygulanması ile sağlanır. Bu da ancak, “devlet” diye isimlendirilen düzeni, kavrayabilecek yetenekte olan yöneticilerle gerçekleştirilebilecek bir durumdur. Bunun için her şeyden önce iktidarların eli ayağı olan, il örgütlerinin bu gerçeği sindirmesi gerekir. Kaldı ki “türban açılımına“ bulaşan o günün büyük iktidar ortağı yapılması gerekeni, yapılmaması gerektiği şekilde hayata geçirerek, bir tarafın haklarını savunurken diğerine haksızlık ediyordu...Aynen bu gün başka hikayelerde olduğu gibi...

Aslında, zaten hasbelkader iktidara gelen sol partilerin, genel halidir bu. Malesef hiçbir zaman iktidara hazır olarak gelemediler. Eski kadroları tanımadıklarından ve kendi oluşturduklarını da, eş dost tavsiyesi ile atadıkları için güvenmezler, yöneticilerden beklentileri kesin itaattir. Yöneticileri vekil olarak atama ve görevde tutma sırf bu yüzden onların icadıdır. Yani dediklerimizi yapmayan amiri, memuru hemen postalayalım anlayışı. Bakmayın siz, bizim sol partiler, “Yörükan Taifesi”nden çok daha “Yörük”tür. “Göç yolda düzelir” anlayışı onlarda daha köklüdür.

Sağ partilerin tutumu ise farklıdır. Hele hele bu günün iktidar partisi, bambaşkadır. Belki birçok kurumun başına yetenekli insanları getiremedi ama canının istediği, kendine sadık ve partiyi velinimeti gören kapıkullarını atadı. Hem de çoğunu vekaleten değil asaleten atadı. Böylece, o kadroların iktidar değişse bile, o makamlardan alınmasını zorlaştırdı. Bu anlayışla kurduğu düzen, seçimleri kaybetse bile daha yirmi yıl Türkiye’yi idare eder. Bu atamalar sırasında ne yasaya ne de yönetmeğe takıldı. Gerektiği yerde yasa yönetmelik değiştirdi. Bir çok atama mahkemelik oldu fakat atadığı kadrolar yerinde duruyor, çünkü mahkemelerin ne zaman biteceğini sadece Allah bilir. Hedef, belirlenen amaç ise geciken adalet avantaj bile olabiliyor. İnanın bu iktidar, bir kurumun başında pişmiş kelle gibi sırıtan, şehrin belli konuda her yıl gerilemesini, zarar etmesini önleyemeyen bir yöneticisinin, o makamdan kalkmasını isterken bile kendi kendisini daha alt bir birime yönetici olarak atamasına göz yummuş, izin vermiştir. Yani “Hiyerarşik bir düzende herkes kendi başarısızlık seviyesine doğru yükselme eğilimindedir” tespitini, “Hiyerarşik bir düzende herkes kendi başarı seviyesine göre alçalma eğiliminde olmalıdır” haline getirmiştir. Kadroları siyasi olduğundan, adamlarından sonuna kadar yararlanmanın yollarını buluyor. Bir işi yürütemeyeceğini anladığı yöneticisinin, durumu idare edeceği bir işe, geçmesine uygun bir zemini hazırlıyor.

Biz burada yapılanların doğru ya da yanlış olmasını tartışmıyoruz. Sadece iktidarların onları ayakta tutacak kadroları kurup, kullanırken davranışlarındaki benzerlikleri ve farkları vurguluyoruz. Görüldüğü gibi, aslında iktidarlar arasında düzenin kuruluşu ve devamının sağlanması açısından, değişen bir şey yok, iktidar olanların hiçbiri doğru olanı yani, eğitimi, deneyimi, yeteneği göz önüne almıyor. Ancak yine de iktidara yakınlığı baz alınarak atansa bile, kadrolarını sahiplenme ve bu kadrolarından yararlanma söz konusu olunca yani pratikte, diğer partilerin, iktidar partisinden öğrenecekleri çok şeyler var.

DERVİŞİN NE FİKRİ BELLİ NE DE ZİKRİ

Sn. İçişleri Bakanımız DTP’li vekiller ile görüştükten sonra “Türkiye büyük bir ülke. Kendimize güvenelim, kendi sorunlarımızı kendimiz çözeceğiz yeter ki özgüvenimiz olsun” gibi cümlelerle sözümona demokrasi adına ne kadar önemli bir iş yaptıklarını vurguladı. Bu açıklamaları okuyunca, Sn. Bakanımın, Türklerle Kürtler arasında bir sorun varmış da, bunu tarzı ve töresi gereği “aşiretler arası kan davası” boyutunda ele aldığı hissine kapıldım. Bakan değil sanki, Allah rahmet eylesin, Diyarbakır’lı kasap Sait Şanlı. Kan davası güden aşiretler arasında arabuluculuk yapıp olayı çözecek, güven ve itidal istiyor. O konuştu ya, şak şakçıları hemen devreye giriyor, medya çalkalanıyor. Yok şehit anası, dağda kalmış eşkıyanın evine “baş sağlığına” gitmişmiş, yok beyaz tülbent takmışmış bir sürü, AKP ve yeni ortağı DTP eli ile gerçekleşen pandomin. Bu “eylemde birlik”telik, eşkıya ve uzantılarının “özgürlük harekatına”, hükümetin de “demokratik açılım” ile ayak uydurduğunu göstermiyor mu?
Bu durumda anlaşılıyor ki; konu saptırılıyor “terör” sorununun bu noktaya çekilmesinde dış güçlerin etkisi unutuluyor ve sadece Kürt halkıyla Türklerin bir problemi varmış çizgisine getiriliyor. Oysa yok böyle bir şey. Biz zaten bir aileyiz ve öyle kalmak zorundayız. Defalarca yazıldı üniter devleti yönetenlerin görevi, farklılıkları yumuşatmak ve ulusu oluşturan değişik grupları ortak paydada buluşturmak için demokrasinin bütün gereklerini sırası geldikçe uygulamaya koymaktır. Sevr antlaşmasının reddi hayalleri yıkılan batının sahneye koyduğu, yeni oyunların icraatını engelleyebilecek tek ve doğru tespit budur. Devleti yönetenlerin, demokratik açılım vs. kılıfı ile farklılıkları daha da derinleşmek, kurumlaştırmak gibi saçma sapan bir görevi yoktur.
Kaldı ki; belediye başkanıyken veya daha önceleri , bilemiyorum; siyasette din ve demokrasi kavramlarının yeri ve anlamı hakkındaki fikri; “Peki nasıl bir demokrasi? Bu demokrasi araç mı olacak amaç mı olacak işte bu tartışmaya açılmalıdır. Bize göre demokrasi hiçbir zaman amaç olmamıştır, ilmi noktada ele alındığı zaman araç olduğu görülür.Bu medeniyet inanıyorum ki 21. Asırda İslam medeniyetini öne geçtiği bir asır olacaktır. Bu yeni medeniyetin, İslam medeniyetinin onurlu yükselişine katkıda bulunamayanlar zillet içerisinde kalmaya mahkum olacaktır” olan Sayın Büyüğümün “Demokratik açılım” adını verdiği ve ne olduğu henüz “ima” safhasında olan pakette kullanacağı tahmin edilen en önemli argümanlar ve yorumları, bu söyleminde mevcuttur. Bu sözlerden anlaşılan odur ki; bugün demokrasiyi, amaç ve ideallerine ulaşmak için bir “araç” olarak gören odakların, işbirliği yapmaları söz konusudur. Gerisi işin hikayesidir. Derler ya, dervişin fikri ne ise zikri de olurmuş. Gelgelelim bizim dervişler utangaç, ne açık bir zikirleri , ne de dillendirdikleri bir fikirleri var.
Diğer yandan daha da garip olan muhalefet partilerinin tutumudur. CHP ve MHP’nin haklı nedenlerle olsa bile, AKP’nin görüşme talebini reddetmesi en azından demokrasi adına yanlıştır. Çünkü görüşme talep edenler en azından seçimle iş başına gelmiş vekillerdir. Ayrıca madem ki, bir fikrin var bunu bir kez daha tekrarlamanın ne zararı olur. Şunu herkes kabul etmelidir ki, bir problem varsa, ki var “Terör”, kiminle konuşulduğu kadar, ne konuştuğunuz ne önerdiğiniz de önemlidir. Oysa şimdi muhalefet diyalogsuzluğunun cezası olarak, gölge ile yumruklaşmakta, bunu fırsat bilen iktidar ise halkın dili ile muhalefete duman attırmaktadır.
Bu arada Sayın Büyüklerimin, “Bedeli ne olursa olsun” , her türlü argümanın kullanılarak demokratik açılımın gerçekleşeceğini söylemeleri ise bizi zaten şaşırtmamıştır. Çünkü bu günden bellidir ki, bedeli ödeyecek olanlar, bir ayakları ABD’de olanlar değil , bu ülkeden başka yurdu, sığınacak yuvası olmayan, sıradan vatandaşlar ve onların evlatlarıdır. Kaldı ki, bir ülkede, bir iktidarın kendi vatandaşları için bu güne kadar esirgenen özgürlükleri, üniter devlet modelinin kaldırabileceği ölçülerde uygulamaya geçmesi için bir bedel ödemesine de gereksinim yoktur. Devletin vatandaşına karşı olan vazifelerini yapması yeterlidir.

KISIR FAKAT ÇARPICI GÜNDEMİN TOPLUMSAL ETKİSİ

“Eskiye rağbet olsa bitpazarına nur yağar.” Derler ama siz aldırmayın böyle boş laflara... Sadece ben değil, ülkenin çoğunluğu o isyanlar ve idamlarla dolu eski karanlık kuruluş ve tutunuş günlerini özlemiş görünüyor. Her fırsatta kameranın önüne geçip çıkıp “ Daha özgür bir ülke istiyoruz, artık herkes dilediği kıyafeti giyip üniversitesine gidebilmeli, herkes istediği dilde konuşup yazmalı, istediği bayrağı sallayıp gezmeli ” diyen, her türlü özgürlüğe susamış görünen, cumhuriyetimizi, geleceğimizi emanet ettiğimiz delikanlılarımızı, aydınlarımızı görmüyor muyuz? Kiminin dünyadan haberi yok, kiminin de elindeki varlığın yani Cumhuriyetin kıymetinden…
Ve bir hasret içindeler. Bilmedikleri, yaşamadıkları, acılarını görmedikleri, hatta büyükleri anlatırken “moruk yine sallıyor” diye içlerinden inanmadıkları bir devri âlemi yeniden yaşamak için. Eski defterleri kurcalayıp, yüzlerce vatan evladının kanı pahasına ve sadece kendi çıkarları için, kapanmış yaraları deşenlerin aleti oluyorlar. Belli etnik gruplar için talep edilen daha çok demokrasinin, üniter devletlerin sağlığına zarar verebileceğini idrak edemiyorlar. Bugün toplumda sık sık rastladığımız bu bilgisiz, deneyimsiz, fikri sabit tipler, zaman tüneli içinde kaybolmuş da yanlışlıkla bu güne inmiş seyyahlar gibiler. Bu dünyada neler olduğunun ya farkında değiller ya da aldırmıyorlar, hâlbuki dönüp arkalarına baksalar, daha çok demokrasinin özeti olan AB’ye girme adına, binlerce insanını feda etmiş lime lime olmuş, ülkeleri görecekler.
İnsanı üzen ise çağdaş, memleketine hayırlı, aydın, demokrat bir insan olsun diye, ailelerinin her fedakârlığı yaptığı özellikle gençlerimizin; fikirsiz, vurdumduymaz ve dünyaya başkalarının penceresinden bakma halleridir. Bunun sebebini ise, ülkenin devamlı değişen ve toplumun enerjisini sömüren gündeminde aramalıyız. Her gün kısır yani sonuçsuz fakat çarpıcı bir tartışmayı gündeme taşıyarak halkın enerjisi, hergün zam yapılarak da “yastık altı” diye tabir edilen maddi güvencesi yok edilmektedir. Bu bilinçli bir eylemdir ve iktidarı asla bırakmak istemeyen siyasi gücün, moda değimi ile
“ toplum mühendislerinin ” en basit ve kolay ürettikleri bir yöntemdir. Çaresiz ve itaatkâr insan modeli yaratmak.
Örneğin şimdilerde demokratik açılım denen ve yeni yeni belâlara gebe olmasına rağmen sadece “bakmaya programlı” vatandaş tarafından, ne yapılmak istendiği çözülememiş hikâyede, tartışmanın en üst seviyesine ulaştığı bu günlerde, kim bilir hangi mesele ısıtılmış ve piyasaya sürülmek üzere hazır bekliyordur. Böylece toplumun dikkati ve enerjisi dağıtılarak, pasifize edilmekte, toplumsal bilinçaltı en basit korunma içgüdüsü olan, “ötekileştirme ve kendindencilik” algılarını öne çıkarmakta, böylece toplum her konuda, “bizden olan ve olmayan” diye gruplara ayrılmaktadır.
Kamuoyu bilinçli olarak bu konularla meşgul edilirken, siyasi iktidarlar, çoğunluk ve demokrasi adına, yasalarla istediği gibi oynamakta, kurumları kendindenleştirmekte, bankalar, ekonomik darboğaz hikayesi ile işçi çıkarmaya devam eden büyük şirketler, karlarını katlarken, vatandaşın temel ihtiyaç maddelerine bile ahlâksız zamlar yapılmakta, maaşlara ise tam tersi ve inanılmaz bir pişkinlikle neredeyse zam yapılmamaktadır. Kısacası toplum mühendisliği denen çoban köpeği, sürüden farkı kalmayan toplumu istediği yere sürüklemektedir. Sonuç: Çaresiz ve itaatkar insanlar yaratılmaktır.
Devamlı değişen gündem, devamlı çekişme, devamlı çelişki, enjekte edilen toplumlarda, görmenin fakat ne gördüğünü anlayamamanın çaresizliği ve çözümde etken olamamanın verdiği ağır eziklik, vatandaşları ve tabii özellikle gençlerimizi, işte bugün olduğu gibi ya, milli duygulardan yoksul vatansız dünya insanı ya da ahreti kurtarma uğruna dünyasını zindan eden garip bir insan güruhu yapar. Ülkesini seven, milleti ve vatanı için her fedakarlığı yapabilecek, hoşgörülü, aydın, demokrat yapmaz. Çünkü yaşamak için psikolojik bir savaş verdirilen halka, bu kavramları idrak edecek zaman bırakılmamaktadır..

AÇILIM, AÇILIMLARA GEBEDİR

İç ve dış bazı odaklar tarafından, devletin zulmü altında , inim inim inlemiş mazlum ve mağdur durumda olduğu iddia edilen bir etnik grubun, geçmişte gerçekleştiğini hikaye ettiği, bazı olayların izlerini ortaya çıkarmak ve dünya kamuoyunda zaten “Barbar”a çıkmış namımıza nam katmak için, tam bir Osmanlı zihniyeti ile hareket eden büyüklerimiz, (Bilirsiniz Osmanlıda da Anadolu’nun gerçek sahibi Türk toplulukları denince barbar, cahil topluluklar anlaşılırdı) medya eşliğinde kazılar başlatıp, su kuyularında, asit kuyularında , karakol bahçelerinde, zamanın güvenlik kuvvetleri tarafından kaybedildiği ileri sürülen insanların izlerini aramaktadır.

Kaybolanların tamamının belli bir etnik kökene mensup olduğu sık sık vurgulanıp, bu ülkede haksızlığın sadece onlara yapıldığı tezinden hareketle, ülkeyi etnik kimliğine göre sınıflandırma çabası içindeki bu odakların, gariban, yoksul, işbirlikçileri çaresiz ve baskı altında da olsa, dağa gönderip heder ettiği binlerce evladının akıbetini, son çare olarak gördüğü devletten “daha çok demokrasi talebi adı altında” sormaktadır. Aslında A açılımı B açılımı diye adlandırılan açılımlara destek veren, iki arada bir derede kalmış gariban, çilekeş halkın bu açılımlardan anladığı şudur: Eşkıyanın elinde rehin kalmış evlatlarına kavuşma umudu.

Çünkü onlar da bilmektedir ki, vatandaşının ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişisel temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ilkeleri ile bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak, insanların maddi ve manevi varlıklarının gelişmesi için gereğini yapmak devletin görevidir ve bu güne kadar salla başı al maaşı kılıklı yönetimler bu görevlerini malesef layığı ile yerine getirmemiştir. Evet işte bu bölücü takımı ve destekçileri devletin bu güne kadarki vurdumduymazlığından bu gün, dünya kamuoyu önünde yararlanmanın fırsatını bulmuş ve ellerindeki rehinelerin verdiği güçle bunu değerlendirmektedir. ABD ve AB politikalarına göbekten bağlı, milli bir politika üretemeyen büyüklerimiz de malesef olayların girdabına kapılmış gitmektedir. Çünkü neredeyse bu güne kadar her iktidar kendi küçük çıkarları ve idealleri için memleketin büyük menfaatlerinden vazgeçmektedir. Her şartta uygulayacağı milli bir politikası olmayan devletlerde gelenek budur, göze kulağa hoş gelen günlük pragmatik yaklaşımlar. Yani “Allah kerim” politikası.

Devletin ihmali ve yöneticilerin vurdumduymazlığı karşısında, Lozan Barış antlaşmasından daha dört yıl sonra İngiltere, Fransa ve Taşnak Ermenileri ile birlikte Türkiye Cumhuriyetini düşman ilan eden ve hala yürürlükteki Taşnak – Hoybun antlaşmasını imzalayan bu odakların, her durumda ve fırsatta ortaya çıkıp oyunlarını sahnelemeleri doğal değil midir? Bu oyunları teşhir etmek yasal çerçevede gereğini yapmak devletin vazifesi değil midir? Örneğin, her durumda ortaya çıkan ve yakınlarının kayıp olduğunu iddia eden aileler sorgulanmış mıdır? Neden bu kayıp olma olayları hep yoksul ailelerin başına gelmektedir? Ekonomik durumları iyi olan ailelerin aynı etnik kökenden gelmelerine rağmen çocukları neden kaybolmamaktadır? Bir çok milletvekilinin akrabası nasıl olup da dağlarda eşkıyalık yapmaktadır? Dağda gezen ağa çocukları kaç genci beraberinde götürmüştür? Ve en önemlisi bu gencecik insanların işi, aşı olsaydı dağa çıkar mıydı? Her şeyi sorgulamayı vazife edinen yeni nesil aydınlarımız bunları neden sorgulamamaktadır?

Televizyonlarda ellerinde pankart, ağlaşan, bu bahane ile devlete ve güvenlik güçlerine ağzına geleni söyleyenler, “radikal demokrat- değişen insan” ve onun nasıl ilettiği bir türlü anlaşılamayan talimatları ile hareket eden yandaşları ve dağlarda çocukları rehin olan çaresiz işbirlikçileridir. Neticede seçim sırasında bir çok ilde ve ilçede görüldüğü gibi şiddet kullanarak devlet görevlilerinin görevlerini yapmasına engel olanlar da, şanlı bayrağımızın gönderde kalmasına tahammül edemeyenler de, bugün el üstünde tutulan esas hesap sorulması gerekenlerdir. Kendinden emin, bir işareti ile her şeyi sona erdirebileceğini iddia eden malum parti ve mensupları TBMM si çatısı altından bu olayları yönetmekte adım adım ne olduğu belirsiz bir A açılımı safsatası ile kamuoyu meşgul edilmektedir. Oysa devletin yukarıda saydığımız ve yeterince başaramadığı için eleştirdiğimiz görevleri yanında Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü ülkenin bölünmezliğini, cumhuriyeti ve demokrasiyi koruma görevleri vardır.

Sözüm ona nice yeni nesil aydın geçinen ağızlar, bu memlekette, cumhurbaşkanı, başbakan, meclis başkanı, her türlü mesleği sahip olabildiklerini ancak söz konusu etnik kökene mensup olduklarını serbestçe beyan edemediklerini ileri sürmektedir. Garip ama gerçek… Açılımın içeriğini bilen bir yeni yetme aydının talebi bu. Ve maalesef büyüklerimiz, ulusu oluşturan etnik kökeni farklı vatandaşların arasındaki farklılıkları azaltma uğraşı vereceğine yani esas görevi kaynaştırma, bütünleştirme, farklılıkları azaltma olmasına rağmen, bir etnik grubun siyasi taleplerine cevap vermekle meşgul gözükmektedir; sırf ABD’nin ülkemiz için biçtiği “Ilımlı İslam” modelini hayata geçirmek için.

Oysa yapılacak olanların, tüm Türkiye’de yapılması gerekenlerden pek bir farkı yoktur. Ulusal gelirin dağılımındaki eşitsizlik yurdun her köşesinde mevcuttur. Sadece batıdaki kentlere yerleşen nüfus daha çok gelire sahiptir çünkü bu şehirlerde rant daha fazladır yani bu zenginliğin ve gelişmenin üretimle, ortalama vatandaşın hayat standartlarının yükselmesi ile bir alakası yoktur. Doğdukları şehirlerdeki gelirlerini, varlıklarını yaşadıkları şehirde harcamaktadırlar o kadar. Batının geliştiği söylenen şehirlerinde, Doğuda ya da güneydoğudaki binlerce köyü, mezrayı dolduracak sayıda vatandaş, sabaha karşı parkları, bahçeleri, çöplükleri dolaşıp üç kuruş kazanmak için geri dönüşebilen artıkları toplama derdindedir, semt pazarlarından sebze artığı toplayan binlerce vatandaşı saymıyorum bile. Doğuda zengin olup yani geliri orada elde edip de yatırımlarını batı illerine yapan, tatil köyü, gazino, lokanta sahibi binlerce, etnik kökeni farklı zengin vardır. Hatta doğuda yatırım yapmak için devletten kredi alıp bunu batıda yiyen, aldığı krediyi de güneydoğuda sahibi olduğu köylere ödeten, açılımcı partilere mensup ailelerin olduğunu bilmeyen yoktur.

Anlaşılacağı gibi bütün mesele; ülkenin gelirlerini yani üretimi arttırmanın, ülke gelirini vatandaşa olabildiğince eşit olarak dağıtmanın ve milletin hakkını elinden alan, en basitinden tarladan üçe aldıklarını pazarda on beşe satan yasal çetelerle, düğünlerinde çuvalla dolar harcayan, feodal çetelerle baş etmenin bir çaresini bulmaktır. Yoksa günlük geçici çözümlerle uğraşan sayın büyüklerimiz Bugün A açılımı yapıp sözde o etnik grubun dertlerine derman olayım derken, yarın B açılımı yapmak için öbür gün ise başka bir açılım yapmak için hazır olmalıdır...Bu açılım daha nice açılımlara gebedir… Oysa herkesin iş ve aş bulması demokratikleşmenin vazgeçilmez bir adımıdır ve malum, kuru kuru siyasi açılımlarla insanların karnı doymaz.

Patlıcan salatası nasıl yapılır?

Uyku moduna girmiş göz kapaklarım ha kapandı ha kapanacak… Televizyonda ülkenin en çok izlenen programlarından biri. Emekliyiz ya. Birden, yaşlı bir bayan sesi duydum; “Aaaa... Kuşkonmazı nasıl bilmezsin hayret ettim valla.” Hemen arkasından başka biri “İnanamıyorum nasıl olur da kuşkonmazı bilemezsiniz?” deyince ben de inanamadım ve gözlerimi açtım. Baktım; benden yaşlı ama genç gibi gözüken lepiska saçlı kel adam ile iyi giyimli, kendini dünya güzeli zanneden sarı saçlı yaşlıca kadın, karşılarındaki tam tamına “sarışın” özellikleri taşıyan genç bir kızımıza söylemişlerdi bu lafları. İçimden “ Hıı...Aldığı bir 5 kğ un ile patatese oyunu satan binlerce insanın yaşadığı bir ülkede yurtlandığından habersiz elit yarışmacıları var, bu program izlenir.”dedim.
İyi de yapmışım, bir süre sonra bu iki yaşlı ve seçkin şahıs tarafından “kuşkonmazı bilmediği için” iyice azarlanan genç kız unutuldu. Hoş onun da eleştirilerden pek bir şey anladığını da zannetmiyorum ya. Laf döndü dolaştı evinde misafir oldukları köylü hanımın yaptığı “patlıcan salatasına” geldi. Gayette güzel görünen salatayı, Bodrum’da lokantacı olduğunu öğrendiğim lepiska saçlı kel abi doğal olarak beğenmedi, “İnce ince kıyılmış kırmızı soğan. Domates çiğden olmaz, şöyle hafifçe közlenmiş domates ıııı…Biraz diri kalacak…Dilim dilim kıyılmış patlıcan felan…” diye tarife kalkıştı. Patlıcan salatasına ısrarla çiğ domatesin katılmayacağını ama közlenmişinin de közlenmemiş gibi olması gerektiği gibi alanında uzman kişilerin anlayabileceği bir tarif yaptı ki şaştım kaldım. Bodrum’da deniz mahsulleri pazarlayan ünlü sarışın yaşlı bayan: Patlıcan salatası deyince ben yani patlıcan yoğurt filan. Köz tadından hoşlanmıyorum. Diyerek sanırım haşlanmış patlıcandan daha güzel yapılabileceğini anlattı. Ardından yat, otel, lokanta sahibi olduğu ima edilen ve devamlı olarak “hı..hı” diye gülen ablak yüzlü genç: Kırmızı biber katılınca olmamış. Böyle olmaz ki patlıcan közlenince biraz şey olmuş. Kırmızı biber hiç yakışmamış. Sirke tek başına olmaz, nar ekşisi de lazım derken, yemeği hazırlayan ve Bodrum’un bir köyünden yarışmaya katılan bayan “Bahçeden limon sıktım” diyor. Bu arada hostes olduğunu öğrendiğim sarışın genç kız, salata tabağındaki patlıcan salatasının yarısını yiyor.
Topu topu 5 kişi, bir köy evinde yapılan patlıcan salatası üzerine konuşuyor. Aralarındaki uyumu görüyorsunuz değil mi? Patlıcanlar, biberler, domatesler üç bilmişlerin elinde heder olurken, bu arada vatandaş kafasına göre salatayı yapıp masaya koydu. Dünyadan habersiz kendi alemindeki diğer vatandaş ise yedi bitirdi. İnanın o garibanların, biri ne yediğini, diğerini ise ne yaptığını biliyorsa namerdim. Her ikisi de sadece ve sadece karınlarını doyurmanın, günü geçirmenin derdinde.
Diğer üçlü ise seçkin, elit, demokrat aydın karekterli. Onların, ne nasıl bir ülkede yaşadıkları, ne de başkalarının fikirleri umurunda. Birbirlerine karşı bile tahammülsüzlükleri üst seviyede. Bencillik hat safhada...Gözlerini hırs bürümüş ve birbirlerine üstünlüklerini kabul ettirme derdindeler. Amaçları salatayı yapıp yemek falan değil resmen herkesi hırpalamak.
Anlaşılacağı gibi bizim ülkemizde ister aile meclisi olsun, ister TBMM olsun üç kişi bir araya geldi mi benzeri diyaloglar ve olaylar gerçekleşir. Her ne kadar gelişmeleri ve olayları kontrol altına alalım diye uğraşsak da yeterli bilgiye; sırf bilgiye ve bilgeye değer vermediğimiz için, ulaşamıyoruz ve maalesef olayların spongtan yani kendiliğinden gelişmesini seyretmek zorunda kalıyoruz.
Serçenin biri bir bahar günü uçuyormuş. Bir anda fark etmiş ki; karşıdan motorsikletli bir adam geliyor. Her ikisi de çarpışmayı engellemek için ellerinden geleni yapmışlar... Ama nafile... Serçe “şaaaap” diye kaska çarpıp düşmüş. Motorcu koşmuş serçenin yanına. Serçe baygın yatıyor.. Kıyamamış, bırakamamış yolda; almış getirmiş eve. Eskiden kalma bir kafesi varmış evde.. Baygın serçeyi kafesin içine güzelce yerleştirmiş..Yanına da az biraz su, az biraz ekmek koymuş, vurmuş kafayı yatmış.... Bizim serçe bir müddet sonra ayılmaya başlamış.. Fakat daha tam seçemiyor vaziyeti.. Hafızada hafif bulanıklık var yani... Bir bakmış ki parmaklık, ekmek, su falan var bulunduğu yerde... Birden dank etmiş vaziyet: "Has.....tir lan be….demiş . Motorcuyu öldürmüşüz !"
Bu hesap, adamların dünyayı algılayış tarzları böyle . Kurmuşlar kendilerine göre bir dünya var mı, yok mu patlıcan salatası. Hem de sadece onların bildikleri gibi olmalı. Vatandaş ne düşünürse düşünsün. Hoş vatandaşın da serçeden pek bir farkı da yok ya!

KİM BİLİR?

Liderlerimizin ya da göz önündeki bazı yöneticilerinizin hal ve davranışlarına zaman zaman bakıp da, “Bu ne yahu! Bu adamlar şaşırdı mı?” demeyen kaldı mı bilmiyorum. Tabii ki, lider diye isimlendirdiğimiz şahsın, illaki iktidarda olması da şart değildir. Örneğin seçim meydanlarında bir parti liderinin ortaya üç metre urgan çıkarıp atmasının şaşkınlığını hala üzerimden atmış değilim. Çünkü kendilerinin iktidar olduğu bir dönemde asılmamak kaydı ile Amerika’nın teslim ettiği “radikal demokrat - değişen insanın” bu urganla asılmasını talep ediyordu. Demagoji dediğin bu kadar olur. Muhalefet liderlerinin olur olmaz zamanlardaki, atraksiyonlarının pek bir zararı da yoktur. Çünkü bu arkadaşlar sahip olduklarını zannettikleri liderlik vasıfları ile, çoğunluğu ikna edebiliyor olsalardı, zaten çoktan iktidar olurlardı. Hoş iktidar olanların da liderlik veya yöneticilik vasıfları tartışılabilir ya, bu bahsi geçelim. Esas konumuz devletin başında lider ya da yönetici konumundaki kadroların, muhalif hatta kendi görüşünde olan vatandaşlara yani yönetilenlere karşı tutumları ve toplumdaki etkileridir.

Malumunuz, siyasi liderler kitleleri arkalarından sürükleyen kişilerdir. Dolayısıyla iktidar oldukları toplumların anayasalarında belirlenen temel ilkeler doğrultusunda belirlenen, ülke misyon ve vizyonuna vakıf olması ve bu doğrultuda davranması beklenen şahıslardır. Liderlerden; yönetilen her bireyin, bütünü temsil ettiğini bilmesi ve onu önemsemesi beklenir. Oysa bizi yönetenlerde görülen tavır bir gariptir. Malesef bizim lider ve yöneticilerimizin sahip oldukları idarecilik anlayışında, yasalar ve temel ilkeler hatta ayetler bile farklı yorumlanır. Konuşmalarında daima, “ya dediğim olur ya da başın derde girer” tehdidi vardır, baskı vardır, devamlı bir suçlama vardır. Bu sadece sözlerde de değildir, oturuşunda, kalkışında, bakışında, ses tonunda, caddeden geçerken, yolda yürürken, çocuklara Çin malı oyuncaklar dağıtırken, güç gösterisini görürsün. Bunun gibi skolastik düşüncenin yani bencillik ve tahammülsüzlüğün hakim olduğu anlayış ile gerçekleşen yönetimlerde katı bir hiyerarşi, mevki, rütbe uygulaması vardır. Eylemlerindeki çelişkileri eleştirmek mümkün değildir. Bu tür liderler yönetilenlerden kesin bir saygı ve hürmet isterler. Başkalarının fikirlerini önemsemezler. Özellikle muhalif fikirler bir hasım gibi görülür. İnsani ilişkilerde güven, saygının yerini korku almıştır. Güç sadece ondadır ve o kullanır. Malesef durum budur. Oysa liderlerden ve yöneticilerden toplumun beklentisi bu değildir.

Vatandaş, siyasi liderlerden her şeyden önce, her bireyi bütünün bir parçası olduğu kabul etmesini ve önemsemesini ister. Liderlerin davranışları gerçek ve güvenilir olmalıdır. Ürettiği çözümler, uzun vadeli sonuçlara yönelik olmalıdır. Halk çözümlerin, yasalar ve ilkeler doğrultusunda olmasını ve bu çerçevede herkesin fikrine saygı gösterilmesini ister. Her bireyin, yapılacakların da bir parçası olarak algılanmasını, insanların kararlara olumlu ya da olumsuz katılımının önemsenmesini, yani iktidarların, çözümü oluştururken her türlü fikir ve bilgiyi değerlendirmesini ister. İdari kadrolar sözkonusu karşıt fikirleri, görüşleri incelemeli ve irdelemeli, ve gerekirse karşı tezlerden yararlanmalıdır. Bu da demektir ki; bu tür lider ve yöneticiler sadece kendilerinin değil herkesin düşünce ve duygularının değerli olduğunu ve ifade hakkı olduğunu kabul eder. İdeal lider ve yönetim biçiminin en önemli belirtileri bunlardır ki, halk bunu beklemektedir. Böyle katılımcı bir modelle idare edilen toplumlarda vatandaşın lider ya da yöneticinin fikirlerine karşı çıktığı zaman azarlanması, aşağılanması söz konusu olmaz. Ve tabii sonuç olarak da bu anlayışın hüküm sürdüğü toplumlarda insanlar öncelikle liderlerini taklit ettiklerinden, toplumda bir yumuşama ve anlayış havası hüküm sürer. Bireyler, çözümün bir parçası olduklarını hissedeceklerinden, daha mutlu ve üretken olurlar. Oysa ülkenin bugünkü durumu malum hergün onlarca sıradışı, iğrenç cinayet ve olayla karşı karşıyayız. Bu durum bizi şaşırtmamalıdır. Liderleri arasında bile bencillik ve tahammülsüzlüğün hüküm sürdüğü, devamlı bir gerilim ve baskının olduğu toplumlarda bu malesef beklenen bir sonuçtur.

Peki bizim layık olduğumuz liderlik anlayışı bu mudur? Neden biz ideal lider ve yöneticileri bulup ortaya çıkartamıyoruz? Acaba bunun cevabını toplumsal zaaflarımızda mı, siyasi partiler yasasında mı, yoksa milletvekili seçim yasasında mıdır? Türkiye’de tartışılmayan hiçbir konu yokken, bu yasaları kimler hasıraltı etmektedirr? Kim bilir?