
Önce bir soruşturma haberi duydum. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir Okul Müdürü, tüm öğrencilerini yıl sonunda başarılı gösteren bir matematik öğretmeni hakkında soruşturma açmış. Akıllara zarar. Çünkü böyle bir soruşturmayı talep edebilmek için, her şeyden önce okullarda hem eğitimin, hem de öğretimin yapıldığını bilmemek gerekir. Kaldı ki; “eğitimin” daha da etken olması gerektiğini, okuma yazma bilen normal bir vatandaş bile, bakanlığın adından çıkarabilir.
Öyleyse teorik olarak açılması mümkün olmayan böyle bir soruşturma neden açılır? Öğretmen bir çıkar karşılığı bu şekilde davranmadığına göre ve de öğrencilerin başarısının not ile taktiri sırasında bir haksızlık yapılmadığına göre problem nedir? Acaba, bu Okul Müdürünün, “kendi malı” hissettiği devlet kurumunu, yasa ve yönetmeliklere göre değil de kafasına göre, yönetme aşkına karşı, okulda oluşan muhalif tavırları sindirme arzusu olabilir mi? Evet olabilir, çünkü bunun için güçlü sebepler var. Mesela, “Eğitim ve öğretim” kelimelerinin tanımlanması bile bize, böyle bir soruşturmanın yanlış olduğunu anlatır.
Çünkü; Eğitim “yeni kuşakların, toplumsal yaşamda yerlerini alırken, gerekli bilgi, beceri ve anlayışlar elde etmelerine ve kişiliklerini geliştirmelerine yardım etme etkinliği” demektir. Dikkat edersek, burada genel olarak tarihî ve toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerlerimizin yani kültürümüzün gençlere aktarılması ve onların toplumsal hayata hazırlanması esas alınır. Öğretim ise, “belli bir amaca göre gereken bilgileri verme işidir”. Öyleyse eğitim ile öğretim arasında bir fark var vardır. Eğitim, gençlerin toplum yaşamında yerlerini iyi bir vatandaş olarak alması için verilirken öğretim, belli bir dal ya da konuda yetiştirilmek üzere yapılmaktadır. Dolayısıyla bir öğretmenin, yeterli eğitimi aldığına inandığı bir öğrencisini, üniversite eğitiminde seçeceği alanda belki de hiç kullanmayacağı matematik konularını, iyi öğrenemedi diye sınıfta bırakması yanlıştır. Diğer taraftan Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarına bakınca da eğitimin önemi ve hedefi şiddetle vurgulanır ki, bu hedeflerin arasında “verilen her konudaki bilgiyi sonuna kadar kavratma” diye bir madde yoktur. Öyleyse bu türden bir soruşturma neden açılır?
Kaldı ki, öğretimde belli bir konuda bilgi verme ve kavratma sırasında bu işi yapan öğretmenin de bir taktir hakkı olmalıdır. Bu arada, belli konuları öğrenme zorluğu çeken öğrencilerin başka alanlarda uzmanlaşabildiklerini de unutmamak gerekir. Örneğin, matematiği kavrayamayan bir öğrencinin çok başarılı hikayeler yazdığı, ödüller aldığı çok bilinen bir gerçektir. Zaten, sınıf geçme yönetmeliği de, öğretmenin ölçme değerlendirme yaparken, öğrencilerin lehine değerlendirmeler yapmasını ister. Sınıf geçme yönetmeliği genel ilkeler madde 5’de şöyle yazar, “Öğrenci başarısının tespiti; derslerin özelliklerine göre yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlara, ödev, proje, ders içi ve ders dışı etkinliklere dayandırılır.” Durum açıktır, ders içi etkinlikler başarıya yetebilir fakat ders dışı, etkinliklerle de başarısızlık engellenebilir. Kaldı ki; bu durum öğretmenin taktirine de bırakılmamıştır.
Şimdi esas meseleye gelelim. Ne tanımlar, ne amaçlar, ne de yönetmelik, bir öğretmene tüm öğrencileri başarılı olduğu için soruşturma açmaya yetmemektedir. Öyleyse bu soruşturmaların amacı nedir? Okul müdürlerinin yasa ve yönetmeliklere uygun yönetimler sergilemediği durumlarda öğretmenlerin yasal çerçeve içinde onları uyarması hata mıdır? Kaldı ki Okul Müdürü yanlışlığı bilmeden de yapıyor olabilir? Bu durumda teşekkür edeceği yerde soruşturma açıyorsa, herhalde öğretmenin haklarını koruyan yasaları işletecek bir makam da ortaya çıkıp bunun hesabını sorar. Üzücü olan bu saygın makamları işgal eden bazı adamların, hem kabiliyetsiz hem açgözlü, hem de arsız olmalarıdır.



