Toplum bilimciler, kaza gibi can
sıkıcı vakalarda “İnsan Faktörü”
denen bir kavramı olumsuzluğun en önemli etmenlerinden biri olarak gösterir. Elbette
biz işin ayrıntısına girecek falan değiliz ancak “ortamın şartları” ile insanın herhangi bir olumsuzluğa sebep olabilecek
hataları yapmaya başlaması arasında bir doğru orantı olduğunu söylemeliyiz. Çünkü
minimal şartlar her canlının fizyolojisini alt üst eder. Özellikle de insanoğlunun,
dikkatsiz, sorumsuz ve baştan savmacı bir tutum sergilemesine neden olur ki;
neticede “beşer şaşar” ve kendi
bindiği dalı kesen Nasrettin Hoca’ya döner. Hal bu olunca, sosyologların nezaket
sınırları içinde “insan faktörü”
diye ifade ettiği bu davranış biçimine, aslında “insanın hödüklük hali (i.h.h.)” demek gerektiğini herhalde taktir
edersiniz. Meselenin en acı yanı ise, bu günlerde bizim toplumumuzda i.h.h’ne çok sık rastlanması… Hem de
hiç beklemediğimiz kurum ve şahıslardan…
***
Mesela; İstanbul’da bir üniversite,
öğrenciler için hazırlattığı meslek tanıtım kitapçığına Türkiye’nin
güneydoğusuna bir Kürdistan kondurup geçmiş… Sonra birileri uyandırmış tabii… Hemen
bir açıklama ile vaziyet kotarılmaya çalışılmış. Üniversitenin mütevelli heyeti
başkanı “Bu kabul edilmez bir hata…
İnsan faktörü.” Aralarından bir tanecik olsun, kendin sorumlu hisseden “bir adam” çıkıp kitapçığı incelemediği
halde hemen bir şeyler uyduruveriyor… Sen böyle bir skandala imza atıyorsun, üstelik
baştan sona sorumsuz, ya art niyetli ya da hödüklerle çalışıyorsun sonra, “insan faktörü.” Peki, diyelim ki, bir kişi böyle bir hata
yaptı, geri kalanlara ne demeli? Çoru çocuğu “memlekete hayırlı olsunlar” diye teslim ettiğimiz adamcıkların
içinde bir tane memleket sevdalısı çıkmaz mı? Yoksa sizde “hödüklük” damlacık enfeksiyonu ile mi yayılıyor? Elbette hak
ettikleri gibi, bu işin sorumlularına her sıfatı yakıştırırız da, ortamı bu
duruma getirenlere ne diyeceğiz… Kimsenin ağzından çıkanı duyduğu yok.
***
Bu ve benzeri hatalar artık çok sık
tekrarlanmaya başladı. Onlara göre bu tür hataların düzeltmesi ise çok basit. “Ben onu kastetmemiştim.” Yahu koca
adamsın neyi nasıl ifade edeceğini bilmiyorsan konuşmayacaksın. Bu güne kadar memleketin
medarı iftarı saydığımız adamların ağzından çıkanı kulağı duymuyor. Milletin vekili
olmuş, “Büyük Türk Milletinin önünde
namusum ve şerefim üzerine ant içerim” diye yemin ediyor, ettiği yeminin ne
manaya geldiğinden haberi yok… Sonra, saçmalıyor, “Bende
aslında Türk değilim.” Eeee ne yapalım? Türk mü edeceğiz seni, senin
gönlün, ruhun bunu kabul etmiyorsa kim ne yapabilir ki? Zaten biz de seni Torino’lu
Şaban olarak biliyorduk da inanmıyorduk… Sana bu ismi koyanların babasına
rahmet. İşin özü bir kara mizahın tam da ortasındayız, üstelik bu oyunda rol
kapanlar seçkinler ve onlara kayıtsız şartsız biat eden yancıları… Bizler m? Mangalın
etrafında dolaşıp kuyruk sallayan kediler gibi, bir pay kapma derdindeyiz… Bu vıcık
vıcık yağ damlayan biat kültürü içinde…
