KİM BİLİR?

Liderlerimizin ya da göz önündeki bazı yöneticilerinizin hal ve davranışlarına zaman zaman bakıp da, “Bu ne yahu! Bu adamlar şaşırdı mı?” demeyen kaldı mı bilmiyorum. Tabii ki, lider diye isimlendirdiğimiz şahsın, illaki iktidarda olması da şart değildir. Örneğin seçim meydanlarında bir parti liderinin ortaya üç metre urgan çıkarıp atmasının şaşkınlığını hala üzerimden atmış değilim. Çünkü kendilerinin iktidar olduğu bir dönemde asılmamak kaydı ile Amerika’nın teslim ettiği “radikal demokrat - değişen insanın” bu urganla asılmasını talep ediyordu. Demagoji dediğin bu kadar olur. Muhalefet liderlerinin olur olmaz zamanlardaki, atraksiyonlarının pek bir zararı da yoktur. Çünkü bu arkadaşlar sahip olduklarını zannettikleri liderlik vasıfları ile, çoğunluğu ikna edebiliyor olsalardı, zaten çoktan iktidar olurlardı. Hoş iktidar olanların da liderlik veya yöneticilik vasıfları tartışılabilir ya, bu bahsi geçelim. Esas konumuz devletin başında lider ya da yönetici konumundaki kadroların, muhalif hatta kendi görüşünde olan vatandaşlara yani yönetilenlere karşı tutumları ve toplumdaki etkileridir.

Malumunuz, siyasi liderler kitleleri arkalarından sürükleyen kişilerdir. Dolayısıyla iktidar oldukları toplumların anayasalarında belirlenen temel ilkeler doğrultusunda belirlenen, ülke misyon ve vizyonuna vakıf olması ve bu doğrultuda davranması beklenen şahıslardır. Liderlerden; yönetilen her bireyin, bütünü temsil ettiğini bilmesi ve onu önemsemesi beklenir. Oysa bizi yönetenlerde görülen tavır bir gariptir. Malesef bizim lider ve yöneticilerimizin sahip oldukları idarecilik anlayışında, yasalar ve temel ilkeler hatta ayetler bile farklı yorumlanır. Konuşmalarında daima, “ya dediğim olur ya da başın derde girer” tehdidi vardır, baskı vardır, devamlı bir suçlama vardır. Bu sadece sözlerde de değildir, oturuşunda, kalkışında, bakışında, ses tonunda, caddeden geçerken, yolda yürürken, çocuklara Çin malı oyuncaklar dağıtırken, güç gösterisini görürsün. Bunun gibi skolastik düşüncenin yani bencillik ve tahammülsüzlüğün hakim olduğu anlayış ile gerçekleşen yönetimlerde katı bir hiyerarşi, mevki, rütbe uygulaması vardır. Eylemlerindeki çelişkileri eleştirmek mümkün değildir. Bu tür liderler yönetilenlerden kesin bir saygı ve hürmet isterler. Başkalarının fikirlerini önemsemezler. Özellikle muhalif fikirler bir hasım gibi görülür. İnsani ilişkilerde güven, saygının yerini korku almıştır. Güç sadece ondadır ve o kullanır. Malesef durum budur. Oysa liderlerden ve yöneticilerden toplumun beklentisi bu değildir.

Vatandaş, siyasi liderlerden her şeyden önce, her bireyi bütünün bir parçası olduğu kabul etmesini ve önemsemesini ister. Liderlerin davranışları gerçek ve güvenilir olmalıdır. Ürettiği çözümler, uzun vadeli sonuçlara yönelik olmalıdır. Halk çözümlerin, yasalar ve ilkeler doğrultusunda olmasını ve bu çerçevede herkesin fikrine saygı gösterilmesini ister. Her bireyin, yapılacakların da bir parçası olarak algılanmasını, insanların kararlara olumlu ya da olumsuz katılımının önemsenmesini, yani iktidarların, çözümü oluştururken her türlü fikir ve bilgiyi değerlendirmesini ister. İdari kadrolar sözkonusu karşıt fikirleri, görüşleri incelemeli ve irdelemeli, ve gerekirse karşı tezlerden yararlanmalıdır. Bu da demektir ki; bu tür lider ve yöneticiler sadece kendilerinin değil herkesin düşünce ve duygularının değerli olduğunu ve ifade hakkı olduğunu kabul eder. İdeal lider ve yönetim biçiminin en önemli belirtileri bunlardır ki, halk bunu beklemektedir. Böyle katılımcı bir modelle idare edilen toplumlarda vatandaşın lider ya da yöneticinin fikirlerine karşı çıktığı zaman azarlanması, aşağılanması söz konusu olmaz. Ve tabii sonuç olarak da bu anlayışın hüküm sürdüğü toplumlarda insanlar öncelikle liderlerini taklit ettiklerinden, toplumda bir yumuşama ve anlayış havası hüküm sürer. Bireyler, çözümün bir parçası olduklarını hissedeceklerinden, daha mutlu ve üretken olurlar. Oysa ülkenin bugünkü durumu malum hergün onlarca sıradışı, iğrenç cinayet ve olayla karşı karşıyayız. Bu durum bizi şaşırtmamalıdır. Liderleri arasında bile bencillik ve tahammülsüzlüğün hüküm sürdüğü, devamlı bir gerilim ve baskının olduğu toplumlarda bu malesef beklenen bir sonuçtur.

Peki bizim layık olduğumuz liderlik anlayışı bu mudur? Neden biz ideal lider ve yöneticileri bulup ortaya çıkartamıyoruz? Acaba bunun cevabını toplumsal zaaflarımızda mı, siyasi partiler yasasında mı, yoksa milletvekili seçim yasasında mıdır? Türkiye’de tartışılmayan hiçbir konu yokken, bu yasaları kimler hasıraltı etmektedirr? Kim bilir?