Geçen yazımızda, “Kuzey Irak’ın yönetimini Türkiye’ye bırakma” ihsanının, ancak bölünmenin ilk adımı olacak “Türkiye’nin bölücübaşı ve yandaşlarının taleplerini kabul etmesi durumunda” olabileceğinden bahsetmiş ve hem Irak Kürtlerinin hem de bölücübaşı ve yandaşlarının taleplerinin benzeştiğini iddia etmiştik. Türkiye’nin bu talepleri bir şekilde kabul etmesi durumunda, Irak Merkezi Hükümetinin de, bugün Kuzey Irak’daki, yarı özerk Kürt yönetiminin Erbil ve Süleymaniye ile sınırlı etki alanının, şartlar değişse bile varlığını kabulü, hatta sınırlarını genişletmesi daha kolay ve doğal olacaktır. Çünkü “Türkiye bile kabul etmiş, daha ne olsun.”
Böylece, bölgede bu proje uygulanabilirse, adı şimdilik “özerk yönetimler” olsa bile sınırları belli, yeni bir devlet kendiliğinden şekillenecektir ki, tek eksikleri, aradaki sınırı kaldırıp bağımsızlıklarını ilan etmeleridir. Kısacası ABD kendi çıkarları uğruna anaların gözyaşına falan bakmamaktadır, Türkiye’nin bölünmesi ABD’nin çıkarları söz konusu olunca sadece bir teferruattır.
Bölge hakkında özellikle ABD yönetiminin düşüncesi budur ve bunu acilen hayata geçirmesi gerekmektedir. Çünkü enerji kaynakları üzerindeki sömürüsünü ancak bölgede müttefiklerini ve işbirlikçilerini arttırarak sürdürebilir. Evet bunun için belli ki Türkiye’ye Kuzey Irak’ı yönetmeyi önermektedir, ancak karşılığında Anadolu’da da Kuzey Irak’taki gibi yarı özerk Kürt bölgelerinin oluşturulmasını istemektedir. Çünkü petrol boru hatları ancak o zaman korunabilecek, ancak o zaman sorunsuz çalışacaktır.
Gelgelelim bu hikayenin hayata geçirilmesi o kadar kolay değildir. Yukarda saydığımız nihayi hedefler baz alınarak belirlenen Kürt taleplerinin, hiçbir Türk Hükümetinin kabul edemeyeceği bir kıratta olduğu, demokratik açılımın diğer tarafı DTP Genel Başkanı Ahmet Türk ile AKP arasındaki sert atışmalardan sezilmektedir. DTP Kürt açılımı konusunda meclisteki tek yandaşına böyle saldırıyorsa, bu AKP’nin DTP’nin taleplerinin “çok riskli” bulduğunu göstermektedir. Dolayısıyla ABD’nin senaryosu ilk açığını burada vermektedir. Ancak, bu senaryonun karşısında sadece Türkiye kaynaklı problemler yoktur. En büyük problem Irak kaynaklıdır ve görünen odur ki, Ruanda da Belçikalıların düştüğü hataya düşerek ABD’nin Irak halkları arasından, Kürt’leri birinci sınıf insan yerine koyması yüzünden bir Arap-Kürt çatışma kaçınılmazdır. Petrol gelirlerinin paylaşımındaki dengenin Iraklı Kürtler lehine bozulması ile hakları gaspedilen Iraklı Arapların, Kürtlere diş biledikleri gün gibi meydandadır. Neticede, Iraklı Kürtlerin petrol gelirlerini kendi bölgelerine harcama isteği ve nüfus yoğunluğu ile oynamaları bir Arap-Kürt çatışmasını işaret etmektedir ki, yukarıda ayrıntıları ile anlatılan oyunun sahneye konmasındaki en büyük handikaplardan biri de budur.
ABD’nin bugüne kadar sırtını okşadığı, koruduğu ve en önemli petrol bölgesini teslim ettiği Kürtler merkezi yönetimden bağımsız hareket etme eğilimindedir. Özellikle Erbil ve Süleymaniye’deki Kürt yönetimi petrol gelirlerinin %17 si ile bir devlet bütçesi büyüklüğünde bir pay alıp ABD’nin tasvip etmeyeceği bir güce kavuşmak için adımlarını sıkıştırmıştır. Bu durum ileride, ABD için potansiyel bir tehlike olarak ortadadır. Çünkü güçlenen Kürt topluluğunun müttefiklerini kendilerinin belirleme olasılığı vardır. Bu da, ABD’nin işine gelecek bir durum değildir ki bu, Türkiye’nin yıldızını parlatan önemli bir etkendir.
KDP Dış İlişkiler Sorumlusu Sefin Dizari, özellikle Kürt nüfusun bölgeye kaydırılması ve burada Kürt yoğunluğun arttırlmasının, çatışmanın en önemli sebebi olacağının farkındadır ve Baas Partisi zamanında göç ettirilen Kürtlerin geri getirildiğini söyleyerek vaziyeti idare etmeye çalışsa da, bölgede Araplarla birlikte hareket eden Türkmenler de bu durumdan son derece rahatsızdır ve fırsat kollamaktadır.
Sonuç olarak, bölgemizde bir dümen tezgahlanmakta, devleti yönetenler yeniden “Bir koyup üç alabileceklerine” ikna edilmeye çalışılmaktadır. Görünen odur ki, yöneticiler ikna olmuş fakat şartlar şimdilik olumsuzdur.Tabii bu varsayımların kesinlikle hayata geçeceğini iddia etmiyoruz. Ancak konu ile ilgili otoritelerin benzeri birçok tahmin yapıp, antitezler ve çözümler ürettiklerine inanmak istiyoruz.
Yoksa, bu kurguda olduğu gibi, sadece kendiliğindenci tutumlarla, dünya siyasetinde rol almamız veya bölgede istemediğimiz rollerden kaçmamız mümkün değildir. Bizim de bölgede sahnelenen her türden oyuna karşı, gerçek hamleler yapmamızın, iç ve dış siyasetimizi hiçbir gücün belirlemesine izin vermeyeceğimizin bir şekilde ifade edilmesi gerekir ki, inşallah esas düş kırıklığını bu konuda yaşamayız.
Böylece, bölgede bu proje uygulanabilirse, adı şimdilik “özerk yönetimler” olsa bile sınırları belli, yeni bir devlet kendiliğinden şekillenecektir ki, tek eksikleri, aradaki sınırı kaldırıp bağımsızlıklarını ilan etmeleridir. Kısacası ABD kendi çıkarları uğruna anaların gözyaşına falan bakmamaktadır, Türkiye’nin bölünmesi ABD’nin çıkarları söz konusu olunca sadece bir teferruattır.
Bölge hakkında özellikle ABD yönetiminin düşüncesi budur ve bunu acilen hayata geçirmesi gerekmektedir. Çünkü enerji kaynakları üzerindeki sömürüsünü ancak bölgede müttefiklerini ve işbirlikçilerini arttırarak sürdürebilir. Evet bunun için belli ki Türkiye’ye Kuzey Irak’ı yönetmeyi önermektedir, ancak karşılığında Anadolu’da da Kuzey Irak’taki gibi yarı özerk Kürt bölgelerinin oluşturulmasını istemektedir. Çünkü petrol boru hatları ancak o zaman korunabilecek, ancak o zaman sorunsuz çalışacaktır.
Gelgelelim bu hikayenin hayata geçirilmesi o kadar kolay değildir. Yukarda saydığımız nihayi hedefler baz alınarak belirlenen Kürt taleplerinin, hiçbir Türk Hükümetinin kabul edemeyeceği bir kıratta olduğu, demokratik açılımın diğer tarafı DTP Genel Başkanı Ahmet Türk ile AKP arasındaki sert atışmalardan sezilmektedir. DTP Kürt açılımı konusunda meclisteki tek yandaşına böyle saldırıyorsa, bu AKP’nin DTP’nin taleplerinin “çok riskli” bulduğunu göstermektedir. Dolayısıyla ABD’nin senaryosu ilk açığını burada vermektedir. Ancak, bu senaryonun karşısında sadece Türkiye kaynaklı problemler yoktur. En büyük problem Irak kaynaklıdır ve görünen odur ki, Ruanda da Belçikalıların düştüğü hataya düşerek ABD’nin Irak halkları arasından, Kürt’leri birinci sınıf insan yerine koyması yüzünden bir Arap-Kürt çatışma kaçınılmazdır. Petrol gelirlerinin paylaşımındaki dengenin Iraklı Kürtler lehine bozulması ile hakları gaspedilen Iraklı Arapların, Kürtlere diş biledikleri gün gibi meydandadır. Neticede, Iraklı Kürtlerin petrol gelirlerini kendi bölgelerine harcama isteği ve nüfus yoğunluğu ile oynamaları bir Arap-Kürt çatışmasını işaret etmektedir ki, yukarıda ayrıntıları ile anlatılan oyunun sahneye konmasındaki en büyük handikaplardan biri de budur.
ABD’nin bugüne kadar sırtını okşadığı, koruduğu ve en önemli petrol bölgesini teslim ettiği Kürtler merkezi yönetimden bağımsız hareket etme eğilimindedir. Özellikle Erbil ve Süleymaniye’deki Kürt yönetimi petrol gelirlerinin %17 si ile bir devlet bütçesi büyüklüğünde bir pay alıp ABD’nin tasvip etmeyeceği bir güce kavuşmak için adımlarını sıkıştırmıştır. Bu durum ileride, ABD için potansiyel bir tehlike olarak ortadadır. Çünkü güçlenen Kürt topluluğunun müttefiklerini kendilerinin belirleme olasılığı vardır. Bu da, ABD’nin işine gelecek bir durum değildir ki bu, Türkiye’nin yıldızını parlatan önemli bir etkendir.
KDP Dış İlişkiler Sorumlusu Sefin Dizari, özellikle Kürt nüfusun bölgeye kaydırılması ve burada Kürt yoğunluğun arttırlmasının, çatışmanın en önemli sebebi olacağının farkındadır ve Baas Partisi zamanında göç ettirilen Kürtlerin geri getirildiğini söyleyerek vaziyeti idare etmeye çalışsa da, bölgede Araplarla birlikte hareket eden Türkmenler de bu durumdan son derece rahatsızdır ve fırsat kollamaktadır.
Sonuç olarak, bölgemizde bir dümen tezgahlanmakta, devleti yönetenler yeniden “Bir koyup üç alabileceklerine” ikna edilmeye çalışılmaktadır. Görünen odur ki, yöneticiler ikna olmuş fakat şartlar şimdilik olumsuzdur.Tabii bu varsayımların kesinlikle hayata geçeceğini iddia etmiyoruz. Ancak konu ile ilgili otoritelerin benzeri birçok tahmin yapıp, antitezler ve çözümler ürettiklerine inanmak istiyoruz.
Yoksa, bu kurguda olduğu gibi, sadece kendiliğindenci tutumlarla, dünya siyasetinde rol almamız veya bölgede istemediğimiz rollerden kaçmamız mümkün değildir. Bizim de bölgede sahnelenen her türden oyuna karşı, gerçek hamleler yapmamızın, iç ve dış siyasetimizi hiçbir gücün belirlemesine izin vermeyeceğimizin bir şekilde ifade edilmesi gerekir ki, inşallah esas düş kırıklığını bu konuda yaşamayız.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder