KAZA KADER DEĞİLDİR

KAZA KADER DEĞİLDİR

“Üzüntümüz milletçe büyük. Ama bu yörenin insanları aslında bu tür olaylara alışık. Zonguldak bölgesinde bu tür olayları yıllardır yaşadık. Ben de daha önce bu ocaklara indim. 2000 metrede kardeşlerimin nasıl çalıştığını gördüm. Bu mesleğin kaderinde maalesef bu var. Bu mesleğe giren kardeşlerim bunu bilerek giriyorlar...” Yaklaşık bir yıl içinde doksana yakın “canımızı” kaybettiğimiz maden kazalarının sonuncusunun ardından Tayyip Bey’in duyunca “kerhen” söylediğini zannettiğim, taziye konuşması maalesef bu. O sırada, yerin 500 metre altında can veren 30 delikanlının naaşına henüz ulaşılamamıştı bile. “Ölüm sizin kaderiniz, yapacak bir şey yok” demek hem de, “bir gerçeği ifade ediyor” izlenimi vererek, vatandaşı kaderci bir anlayışın uşağı yapmaya kalkışmak, yanlıştır. Adama “Kardeşim Avrupa ülkelerinde niye bu kadar sık kaza olmuyor?” diye sorarlar.

***

Kaldı ki, bu tür kazaların “insanoğlunun kaderi” falan olmadığı da ortadadır. Örneğin,bir zamanlar uzun yol kaptanlarının kaderi de ikide bir kaza yapmaktan geçiyordu. Bu gün istatistikler “bölünmüş yolların” her ne kadar kazaları bitirememişse de azalttığını işaret etmektedir. Bu aynı zamanda, yolların yüksek standartta otoyol olması ile kazaların minimuma ineceğinin de bir belirtisidir. Demek ki, kazalar tamamen önlenemese de tahammül edilebilir sınırlara çekilebiliyor. Bir yıl içinde yaklaşık 90 cana mal olan 3 grizu patlaması olacağına daha az olsa fena mı olurdu? Maden ocaklarına "maliyetin yükseleceğine" falan bakmayıp yatırım yapılsaydı, kederli bakışlarla sulandırılmış kader, kısmet hikayeleri ile vatandaşı uyutma derdine düşülmezdi.

***

Maden Mühendisleri Odasının basın açıklaması ortadadır. “Kazalar incelendiğinde, madenin özelliklerine uygun olan işletme yöntemlerinin seçilmediği ve yeraltı madenciliğinde güvenli bir çalışma ortamının yaratılmasında olmazsa olmaz unsurlar olan havalandırma, tahkimat ve nakliyat projelerinden birinin veya birkaçının eksik ya da hatalı yapıldığı gözlenmektedir.” Demektedir. Meali, madenlerin eşe dosta peşkeş çekildiği, maliyeti düşürmek için de yeterli yatırımların yapılmadığıdır. Öyleyse maden işçisi alırken ince eleyip sık dokuyanların, en bilgili, güçlü kuvvetli gençlerimizi yer altına gönderirken, alınmayan insani önlemler yüzünden muhtemel bir kaza sonucu ölümü, “onların kaderi” ilan etmek, “sektördeki iş kazalarını azaltamamanın” ayıbını örter mi?

***

Sorun tespit edilebiliyorsa çözümü uzakta değildir. Ve çözümün elbette bir maliyeti vardır. Oysa bedavaya, halka seçim rüşveti olarak bedava kömür dağıtırsan, kömürü de bir şekilde bedavaya getireceksin demektir ki, sonuç olarak işte böyle ilkel yöntemlerle, kölelerin çalıştırıldığı madenler ortaya çıkar. Ve maliyetini bedavaya getirdiğini zannettiğin kömür çok ülkeye pahalıya mal olur.