DEMOKRASİNİN KISTASI

Haberleri bir hatırlayın… Daha dün, Türkiye’nin simgesi, birçok uluslararası etkinliğe ev sahipliği yapan Topkapı Sarayı Müzesinde de saçma bir olaya şahit olmamış mıydık? Dünyaca ünlü piyanist İdil Biret’in vereceği konserde “şarap içileceği” haberini “Mukaddes yerde içki su gibi akacak” diye veren gazeteyi okuyup, kendilerine vazife çıkaran Alperen Ocakları üyeleri, müze önünde toplanıp, ortalığı toza dumana katıp, konser afişlerini yırtıp, yasal bir topluluğu dağıtmak istememiş miydi? Daha sonra Gülhane’ye doğru slogan atıp yürüyüşe geçen gruba polis müdahale edince arbede yaşanmamış mıydı. İdil Biret’in eşi, ünlü piyanistin, grubun içine düşmemesi için arka kapılarından kaçırılmak zorunda kalındığını açıklamamış mıydı. Demek ki ortada gerçek bir taciz ve tehdit vardı. Vardı da ne oldu?

***

Bu olayı tahrik edenler ve alet olanlar, çaydırıcı bir ceza ile karşı karşıya kaldılar mı? Hayır. Yaptıkları her zaman olduğu gibi maalesef yanlarına kâr kaldı. Üstelik gazete manşetleri, televizyon proğramları ile daha da meşhur oldular, namlarına nam eklendi. Oysa demokrasinin kıstası “vatandaşlık haklarının” ne kadar korunabildiğidir.

***

Gelelim bu güne, Tophane’de birkaç sanat galerisinde birden, açılışı yapılan resim ve fotoğraf sergileri, yüzlerce yerli ve yabancı davetli sanatseverin gözleri önünde 30 kişilik bir grup tarafından basılıyor. İddialara göre, daha önce de burada yapılan açılışlarda sokakta içki içilmesinden ve trafiğin aksamasından rahatsızmış. Dolayısıyla “memleketin yegane sahibi olduğunu düşünen” bu zavallılardan yaklaşık 30’u ellerinde sopalarla iki galeriyi de basma insanları darp etme hakkını kendinde görüyor. Ressam Nazım Hikmet Richard Dikbaş ile Şevket Kaan’ı başından yaralayıp hastanelik ediyor. Böylece 2010’nun Avrupa Kültür Başkenti İstanbul’da “sanat ve sanatçıya zaten olmayan saygı” semeresini gösteriyor. Yedi kişi göz altına alınıyor ama “korkudan kimse teshis edemediği için” tamamı salınıyor.

***

Olay Beyoğlu-Tophane semtinde meydana geliyor. Neymiş de içki içiliyormuş. Yesinler sizin yalan dolanınızı. İstanbul’da oturmasak da buraların nasıl yerler olduğunu biliyoruz. Uzatmayalım bunlar hikayedir ve bu olayların sebebi ortadadır. O sokağa, ticari anlamda artan taleple birlikte, orada oturan kiracıların ki, Tophane’nin avukatı kesildiklerine göre özellikle Siirt’liler Derneği üyelerinin keyfi kaçmıştır… Eylemlerini ve medya aracılığı ile tehditlerini yaptılar. Kısacası onlar da çıktıkları televizyon proğramları sonunda ünlü oldular. İnanın yakında flim teklifi bile alabilirler.

***

Özetlersek, “Vatandaş haklarının korunmadığı”, şikayetlerin kolluk kuvvetlerince dikkate alınmadığı, mahkemelerin zamanında karar veremediği, isteyenin bir boşluk bulup “kanunlarda bile istediği ihlali yaptığı” ülkemizde, 30 kişinin bir araya gelip kafalarına göre “kendi haklarını koruma” veya “ kendi adaletlerini sağlama” yolunu seçmiş olması hiç de şaşırtıcı değildir. Ve maalesef bu ve benzeri durumlarla, sportif faaliyetlerden tutun da, trafiğe, öğretmen atamalarına kadar yaşamın her alanında sıklıkla karşılaşmaktayız. Ve vatandaş adına kimse bu durumlarla ciddi bir mücadele yapamamaktadır. Hatta bu olayda bile, büyüklerimiz yasaların dili ile konuşmaktan çok arabuluculuk yapmayı olayı “sıradanlaştırmayı” tercih ederek yeni saldırıların önünü açmaktadır. Sonuç mu? Vatandaşının haklarını koruyamayan bir yönetim biçimine, “demokrasi” denmez.

İNSANI DÜZELTİNCE

Duyduk ki; bir uluslar arası danışmanlık ve denetim şirketinin Türkiye biriminin gerçekleştirdiği araştırma, Türkiye’deki şirket yöneticilerinin %93’ünün, ülkemizde “görevi suistimalin olduğu” yani en basitinden “rüşvet alınıp, verildiği” görüşünde birleştiğini ortaya koydu. 146 Şirket yöneticisiyle yapılan görüşmeler sonrası ortaya çıkan verilere göre, araştırmaya katılanların % 81’i, “Çalışma yaşamımda en az bir kez suistimal vakasıyla karşılaştım” yanıtı verdi. Araştırmanın en çarpıcı yanı da, “Suistimal benim şirketim için büyük sorun oluşturmuyor” yanıtının yüzde 92 düzeyinde çıkması oldu. Buradan, “Herkes Türkiye’de suistimal, rüşvet vs. var” diyor, fakat kendine “toz kondurmuyor” mesajı çıktı.

***

Ülkemizde her zaman olduğu gibi yine hükümetin uygun gördüğü yetersiz bir memur zammının ardından, sorulan bir soru üzerine rahmetli Özal’ın verdiği “Benim memurum işini bilir!” öğüdünün rehberliği ile yola çıkanların, bugün bir hayli yol aldıkları ortadadır. En son, şehirler ve şehirler arası yollarda “devriye görevine çıkan polis araçlarına çok uzaklardan bile, iyi dinleme yapan cihazların” eklenmesi, polisle vatandaş arasındaki “görevi suistimale” sebep olabilecek türden ilişkilerin önlenmesine çalışıldığı ortaya çıkmıştır. Demek ki “yönetilenler” arasında bu ilişkiler bir hayli ilerlemiş ve “ihmal edilebilir” oranların üzerine çıkmış ki, olaya el konulmuş. Tabii “yönetenlerin” “görevini suistimal” etmeyecekleri varsayımı üzerinden. Oysa ortadaki örnekler hiç de öyle olmadığını göstermektedir. Adeta “tuz bile kokmuş” gibi bir manzara vardır. Kaldı ki, dinleme cihazları konması veya polisiye önlemler alınması, “insanı düzeltmeye” yetmez ama “milli” olma özelliğini kaybetmemiş “eğitim” denen daha meşakkatli yolunun olduğu da malumdur.

***

İNSANI DÜZELTİNCE…Bir haftanın yorgunluğundan sonra baba, bir pazar sabahı kalkmış eline gazetesini almış ve akşama kadar oturup dinlenecek olmanın keyfini çıkartmaya başlamıştı ki, oğlu yanına gelerek kendisini parka götürmek için geçen hafta söz verdiğini hatırlatmış. Canı hiç de dışarıya çıkmak istemediği için bir bahane arayan “evin reisi” düşünmüş . Birden gazetenin promosyon olarak verdiği “dünya haritası” gözüne ilişmiş. Bu haritayı hemen “küçücük parçalara” ayırmış ve oğluna uzatmış. Al bakalım, “bu haritayı birleştirebilirsen hemen gidelim parka” demiş . Ardından da içinden derin bir oh çekmiş; “dünyanın coğrafya profesörlerinden birini getirsen yine de toplayamaz bunu, iyi akıl ettim” diyerek sevinmiş. Ancak…Aradan 10 dakika geçmeden çocuk koşarak babasının yanına gelmiş. "Baba haritayı düzelttim parka gidebiliriz demiş…" Adam önce inanmamış ve görmek istemiş. Görünce de şaşırarak nasıl yaptığını sormuş. Çocuk demiş ki; "bana verdiğin haritanın arkasında insan resmi vardı...İnsanı düzeltince, dünya kendiliğinden düzeldi !...”

BIKTIK SİZİN ŞU “DENEME YANILMA” YÖNTEMİNİZDEN

Ortada veri yoksa, konuya hakim değilseniz yani yapılan işe, “Allah’a emanet” girilmişse, tabii ki “deneme yanılma metodu” da, çözüme ulaşmak için bir yöntemdir. Oysa bizim ülkemizde hangi işe el atılsa yöntem hep aynı “deneme-yanılma-yutturma”. Bilim, deney ve mantık temelinden uzak, deneyerek ve tabii çoğunlukla yanılarak veya bazen isabet ettirerek çözüm yolları arıyoruz. Böyle olunca da çözüm için harcanan çaba ya, çoğu zaman boşa gidiyor, ya da çözüme ulaşmak için gereğinden fazla enerji harcamamız gerekiyor. Demek ki, uzun uzun çabalayıp, “denemeseydim bilemezdim” avuntusu eşliğinde “deli cesareti” ile her aklımıza eseni denemenin, çözüme pek de bir yararı yokmuş. Öyleyse ülkeyi yönetenlerin, her alanda “deneyip yanılma, bazen tutturma bazen de yutturma” yöntemini tercih etmesi nasıl açıklanabilir?

***

Mesela, deneme yanılma yöntemini kullana kullana “milli” bir “eğitim hedefine” ulaşacağımızı hayal etmek ne kadar “hımbıllık” ise sanki olagan üstü bir olaymış gibi, KPSS’de “kopya çekildi” diye sınavın iptal edilip, öğretmen atamalarının yapılmaması da aynı derecede hımbıllıktır. Bu tutum, bu konuda da “farklı yöntemin” kullanılmadığını gösteriyor. Sınav iptal edilip atamalar durduruluyor. Peki sonuçta sınava girenlerden sadece 300-500 kişinin kopya çektiği kesinleşirse kopya çekmeyen, kurslara giden, zaman ve para harcayıp hakkı ile “Eğitim Bilimleri” sınavına giren, yaklaşık 279 bin 500 kişinin hakları ne olacak? Verdiğin 300-500 TL ile görevlendirdiğin sözleşmeli öğretmenin, eğitim öğretime katkısı ne olur ki? Sorular cevapsız, çözüm için atılan adımlar ise hesapsız. Oysa, atamaların yapılması fakat soruşturmanın da en ayrıntılı biçimde devam etmesi gerekirdi. Böylece dürüstçe sınava girenlerin hakkı yenmez; kopya çekenler hem tedirgin edilir hem de suç dosyalarının kabarması sağlanırdı.

***

Uzatmayalım ülkemizde görülen meşhur davalardan tutun da, eşit süreli askerlik konusuna kadar hangi çalışmaya baksak “deneme yanılma yöntemi” revaçta. Mesela aynı tutarsız yöntem, “Gazzeye yardım olayında” da gerçekleşti. Gelgelelim yaratılan tantana arasında yapılan diplomatik hatalar güme gitti. Malum o günlerde yardım için yola çıkan Kaddafi’nin gemilerinin de aynı sorunla karşılaşacağı iddia edildiği halde, onlardan “tık çıkmamış” konu da unutulup gidilmişti. Oysa Kaddafi’nin yardımı da Gazzeye ulaştı. Hem de Libya’nın Gazze’ye yardım taşıyan gemisinin sponsoru olan Kaddafi’nin oğlu Seyfül İslam Kaddafi’nin açıklamalarına göre, “Mısır’a yanaşma karşılığında İsrail’le, Gazze’deki yeniden yapım çalışmaları için 50 milyon dolar aktarmaları konusunda anlaşarak.” Yani Gazze’ye yardım ederken, önemli olanın İsraille çatışmaya girmek ve kan akıtmak olmadığını bir türlü kabul etmeyenlere, “akılcı yöntemlerle ne kadar uygun çözümlere ulaşılabildiğini” göstermesi açısından önemlidir. Kısacası; bıktık sizin şu deneme yanılma yönteminizden. Deli cesareti ile boyuna deneyip yanılmanızı değil, bilimsel yöntemlerle çalışıp ülkenin enerjisini ve insanlarını boşa harcamamanızı istiyoruz.

HER İYİLİK, ESENLİK GETİRMEZ

Fikrimizi söyledik, yazdık, çizdik, bitti. Halkımız böyle taktir etti. Ta başından beri, “anayasa değişikliklerinin halk oylamasına” sunulmasının “demokrasi” ile bir alakası olmadığını, bunun halkın aldatılmasından başka bir şey olmadığını savunduğumdan, referandum sonuçlarını da yorumlama gibi bir niyetim yoktu. Gelgelelim bazı okurların “baskıcı” ve özellikle de “alaycı” tutumları karşısında, gündemden düşmüş olan bu konuya anlatacağım “bir kıssa” ile açıklık getirme zorunluluğu hissettim. Bu kıssadan hisse alırlar mı bilmiyorum ama, bu yazımı özellikle “demokrasi şemsiyesi” altına sığınıp, kendi şahsi çıkarları için demokrasinin nimetlerinden sonuna kadar yararlanmasını bilen, sahte demokrat, faşist zihniyetli, fırsatçı bu arkadaşlara ithaf ediyorum.

***

“Yazdan kalma günlerin hemen ardından, aniden çıkan bir ayazla ortalığın buz kestiği bir gün. Sabah erkenden sığırlarını önüne katıp otlamak için yola çıkan çoban, bir evin çatı aralığından yola düşmüş ve donmak üzere olan bir serçe yavrusu görür. Kıyamaz, hemen avucuna alır. Tabii hem sığırları gütmesi hem de kuşla uğraşması mümkün olmadığından, şöyle bir etrafına bakıp sıcak ve korunaklı bir yer arar. Görür de. Hemen önünde yürüyen sığırların birinin bıraktığı, dumanı tüten bir dışkı öbeği kuş için en uygun görünen yerdir. Hiç tereddüt etmez elindeki değnekle sığır dışkısını şöyle bir düzenler ve donmak üzere olan kuşu içine bırakıp, yürür gider. Kuş yavrusu ise sıcak yuvayı bulunca canlanır, keyiflenir ve “cik cik” ötmeye başlar. Gelgelelim bu ses etrafla bir av arayan kedinin dikkatini çeker. Ve doğal olarak, hiç çaba harcamadan kuşu yakalayıp anında yer, yutar.”

***

Kıssadan hisse; demek ki bazen, pisliğin içinden çıkardığını iddia edenlerin (kedi gibi) pek de “iyilik” yaptığı söylenemezmiş. Hatta çoban gibi pisliğe itenler de “kötülük yapıyor” sayılmazmış. Ve daha da önemlisi, “aklını kullanmamışsan” her yapılan iyilik, “esenlik” getirmezmiş. Bu durumda, başına geleceklerden habersiz, haline bakmadan ve hatta düşünmeye bile gerek duymadan (dışkı içindeki kuş yavrusu gibi) sevinç çığlıkları atmanın, insanlara hakarete varan mesajlar çekip, sonu belirsiz bir hayalin piyonu olmanın bir manası yoktur. Kaldı ki, bir de bu değişiklikleri “daha çok demokrasi” sloganları altında halkın oyuna sunmuş ve onaylatmışsanız, hiç çaba harcamadan kazandığınız bu ödül için ellerinizi ovuşturmanız ve sessiz kalmanız daha anlamlı ve daha uygar olacaktır. Bakın da büyüklerinizden ders alın…

BAKALIM NASIL GÜDECEKLER

Sayın Başbakan tarafından sıkça muhalefetin “güdümünde” olduğu iddia edilen “yüksek yargının”, konuya ilgi duymayanlar ile liderlerine fazlası ile güvenip “düşünmeye bile gerek duymayanlar” için neden böyle gözüktüğü bellidir. Oysa, yüksek yargı kurumlarının, senelerdir “iktidar dahi olamamış” bir partinin güdümüne girmesi öyle miting alanlarında söylendiği kadar da kolay değildir. Aslına bakarsanız, eğer devletin herhangi bir kurumu ya da yüksek yargı kurumlarından biri, birilerinin arka bahçesi olacaksa inanın, “genel merkezinde çalışanları bile memur zihniyetindeki” ana muhalefetin, buna gücü yetmez.
***
Aslında suçlama iktidarın, muhalefetin görüşlerine saygı göstermeden, tartışmadan, bir fikir birliği yaratılmadan, yaptığı eylemler ve aynı yöntemle çıkarmak istediği yasaların, muhalefet tarafından yüksek yargıya götürülmesinden ve yürürlükteki Anayasaya uygun olmadığı için iptal edilmesinden başka bir şey değildir. Yani aslında “yüksek yargı, muhalefetin sığındığı son limandı.” Yarın iktidar değişse bugün iktidarda olanlar da aynı şeyi yapacak…Hem de inanın daha güçlü ve daha şiddetli…
***
Yüksek yargının, "tavizsiz" iktidarın “beklemediği kararları” alması tabii ki mümkündür. Zaten muhalefetle bir uzlaşmanın, ortak görüşün olduğu durumlarda yüksek yargıya müracaatın gereği kalmazdı ki. Sonra öyle söylendiği gibi, yüksek yargının her verdiği karar iktidarın aleyhine falan da değildir. Örneğin AKP’nin kapatılması davasında “parti kapatılmamalı” kararının alınması bunun en güzel ve yapıcı bir örneğidir. Hatırlarsanız o günlerde bu işe, muhalefetten çok iktidar şaşırmıştı. Kısacası AKP, bugün varlığını, yüksek yargının aldığı bu karara borçludur. Gelgelelim iktidar karakteri gereği, yüksek yargının bu olumlu kararını çabucak unutup, yine yüksek yargının yaptığı “irticanın odağı olmuştur” tespitinin hesabını sorma ya heves etmiştir. Malum siyasette “Dün dündür, bugün bugündür.”
***
Oysa yüksek yargının ülkemize olan hizmetleri hiç de azımsanacak gibi değildir. Erdemir’in, Tüpraş’ın, Eti Alüminyumun, Şeker AŞ’nin, İzmir limanının, Galataportun, İETT arazisinin, Suriye sınırındaki mayınlı arazinin temizleyen İsrailli firmaya özelleştirilmesi ancak yüksek yargı kararı ile engellenebilmiş, bir çok ihale iptal edilmiş, daha sonra daha yüksek fiyatlarla özelleştirilmesi sağlanmıştır. İşçilerin 4C statüsüne geçirilmesini engelleyen karar, Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı kreşlerde ve gündüz bakımevlerinde ödenecek paranın “kar edilecek miktarda olamayacağı” kararı, GDO’lu ürünlerin ithaline izin veren Bakanlık Yönetmeliğinin iptali kararı gibi daha yüzlerce karar, ancak yüksek yargıya götürülüp iptal edildikten sonra kamuoyunda tartışılabilmiştir.
***

Sonuç olarak iktidar istediğini beklenen referandum sonucu ile elde etmiştir. Yüksek yargı kurumlarına da artık istediği atamaları yapabilmesi için önünde teorik olarak hiçbir engel kalmamış gözükmektedir. Uzunca bir süre, halkımızın tercihi olan “seçkinlerin değil seçilenlerin iktidarında (!)” yaşayacağız. Yani artık yüksek yargı "seçilenlerin güdümüne" girecek ve göreceğiz. Bakalım nasıl güdecekler.