70’li yıllarda üniversite yaşamım
sırasında öyle arkadaşlarım oldu ki, taraftarlarına “ateist” demeyi çok sevdiğimiz bazı sol partilerin sempatizanı
olmalarına rağmen bir protesto bir eylem sırasında bile Cuma namazını eda
ediverirlerdi. O yüzden hangi düşünceyi savunursa savunsun, şahsi görüşler ve inançlar
üzerinden yapılan tartışmalardan haz etmem. Herkesin inancına, fikrine saygı
duyarım… Zaten Allah ile kulun arasına girmenin etle-tırnağın arasına girmekten
beter olacağını, bilen bilir. Gelgelelim bizdeki kurban etme, ritüeli “Kıyamet
günü haklar sahiplerine verilecektir. Hatta boynuzsuz koyun için boynuzlu
koyuna kısas yapılacaktır” hadisine rağmen geleneklerin dışında, “kurban” bile olsa “bir canlıya” saygısızca ve çevreyi kirletecek biçimde icra edilmeye
başlanınca “Kurban’ın” kimlere;
dikkat edin “vacip” olduğu konusunda,
özellikle de halkın dikkatinden kaçırılan bir tartışma başladı. Bu durumda “sıradan bir vatandaş olarak” biz de
fikrimizi söyleyelim istedik…
***
Malum “bayram namazı kılmak, kurban kesmek” gibi eylemler vaciptir yani “şer’an
kat’i derecede bir delil ile sabit olmamakla beraber” yapılması gerekli
olan ibadetlerdendir. Özellikle kurban kesme eylemi, maddi güce dayalı bir
ibadettir ki, kredi kartı ile kurban alıp, kestirmenin Allah’ın indinde, insana
faydasının ne olabileceğini tartışma konusudur. Hele hele ortada “Onların etleri ve kanları asla Allah’a
ulaşmaz. Allah’a ulaşacak olan sizin O’nun için yaptığınız gösterişten uzak
amel ve ibadettir” (Hacc 22/36;37) ayetleri var ise… Dolayısıyla bizim gibi
yıllık et tüketimi dünya standartlarının çok çok altında olan bir toplumda Kurban
Bayramı olsa, olsa “ucuz et”, bir
başka değişle “Hak için kurban küp için
kavurma” demektir.
***
Halimizin bu olduğunu fark eden din
adamları da var elbette. Bunlardan biri de Taksim Gezi Parkı direnişçilerine
destek veren hatta bizzat direnişe katılan İhsan ELİAÇIK… Diyor ki; “Kurban
kesme geleneği ile İslam arasındaki ilişki sadece Türkiye’de yanlış
biçimlenmiştir. Dinayet’in ‘Hacca
gitmeyenlerin kurban kesmesine gerek yoktur.’ demesi lazım. Ama bunu
diyemiyorlar. Hacca gitmeyenlerin kurban kesme gibi bir vecibesi yoktur. Sadece
Hanefi Mezhebine bağlı küçük bir gruba göre herkesin kurban kesmesi gerekir ama
devleti yönetenler illa ki ben de onlara katılmak istiyorum diyorlarsa kurbanın
parasını fakir fukaraya vermesi gerekir. Asıl farz olan budur.”
***
Gözlerimizin önünde gerçekleşen ve neredeyse
hiçbir dini vecibe dikkate alınmadan adeta katledilen hayvanlara, olur olmaz
yerlere atılan sakatat ve artıkların sebep olduğu çevre kirliliğine rağmen
yıllardır süren “deri ve sakatat
savaşlarına” bakarsak özellikle Diyanet’in “Hacca gitmeyenlerin kurban kesmesine gerek yoktur” açıklamasını
yapamamasına pek de şaşmıyoruz. Çünkü memleketi işgal altında tutan “oy pınarı" cemaatlerin, en önemli
gelir kaynaklarından birinin kurban bağışları olduğu ayan beyan ortadadır. Eh
hal bu olunca kurban kesmeyi azaltacak açıklamaların yapılması elbette Diyanet’in
sağlığını bozar… Öte yandan etin bu kadar pahalı olduğu bir ekonomik sistemde
elbette ailelerin de tutumları değişti… Eskiden “Allah korusun!” yanlışlıkla “meze”
falan olur diye evde barınamayan “kurban
etleri” bu günlerde dipfrizlerin müdavimi oldu… Allah kabul eder inşallah…